İçeriğe geç
Anasayfa » Galanthus (Kardelen)

Galanthus (Kardelen)

FLORA NICOMEDIAE • LEVANT–EUROPE

Coğrafi dağılım.

Cins Avrupa, Türkiye, Kafkasya ve Ortadoğu’da yayılış gösterir ancak günümüzde süs bitkisi değeri nedeniyle başka bölgelere de yayılmıştır.

01

Hücrelerinde bulunan yüksek orandaki çözünebilir şekerler, amino asitler ve özel koruyucu proteinler doğal antifriz görevi görür. Bu sayede bitki, sıcaklık donma noktasının altına düştüğünde bile hayati dokularının zarar görmesini engeller.

02

İç tepallerdeki U veya V şeklindeki yeşil desenler, güneş ışığını emerek çiçeğin içini ısıtır ve aynı zamanda uykudan yeni uyanan arılara iniş pisti görevi görür.

03

Sıcaklık 10°C’nin üzerine çıktığında çiçekler açılır. Hava soğuduğunda böcekler uçmayacağı için çiçekler kapanarak nektarı ve poleni soğuktan ve donlardan korur.

04

Tohumlarda elaiosome adı verilen, besin açısından zengin beyaz bir yağlı doku bulunmaktadır. Karıncalar bu besini yemek için tohumları yuvalarına taşır ve besini yedikten sonra, geriye kalan sert tohum çimlenmek için karınca yuvasının organik maddece zengin toprağına atılmış olur. Bu ilişkiye myrmecochory (karınca ile tohum dağıtımı) denmektedir.


Bilgi

Türkiye cinsin ana gen merkezidir ve çok sayıda takson ülkemize özgüdür.
Cinsin özellikle Avrupa’da büyük bir hayran kitlesi vardır ve bunlar galantofil olarak bilinir. Zaman zaman sadece bu cinsin meraklıları için yapılan buluşmalarda bazı nadir soğanlar yüksek meblağlarda alıcı bulmaktadır.

Folklor

Hayli popüler bir süs bitkisidir ve çok sayıda kültivarı mevcuttur. Bitkiler ümidi simgeler çünkü çok sayıda türü ilkbahar ekinoksundan hemen önce çiçek açmaktadır ve bu nedenle baharın müjdecisi kabul edilmektedirler.

Dikkat

Cinse bağlı türlerin (birkaç tür istisna olmak üzere) sökülmesi ve ticareti yasaktır.
Cinsten izole edilen galantamin, alzheimer hastalığında nörolojik dejenerasyonu yavaşlatmak amacıyla kullanılan önemli bir tedavi seçeneği haline gelmiştir ancak öte yandan soğanları toksiktir.


ETİMOLOJİ

Cins adı Antik Yunanca süt çiçeği anlamına gelir. Çiçeklerin süt beyazı rengine işaret eder. Kardelen ise, bitkilerin çoğunlukla karların erimesine müteakip çiçeklenmesine işaret eder. Beri taraftan bazı türler güz mevsiminde çiçek açar.

BİLİMSEL TANIM

Galanthus (Kardelen) soğanlı ve tabanda iki yapraklı bitkilerden oluşan bir cinstir. Yapraklar tabanda olup zarsı tüpsü kılıf tarafından çevrilmiş soğandan çıkarlar. Bunlar genellikle şeritsi, kayış biçiminde ya da ters mızraksıdır. Yaprakların katlanma biçimi türler arasında farklılık gösterir, düz, uzunluğunda katlanmış ya da kıvrımlı olabilirler.

Sıkapa dik, yapraksız, silindirik ya da sıkıştırılmıştır. Sıkapanın ucunda bırahte benzeri bir çift sıpata bulunur. Sıpataların arasından tek ya da nadiren çift, baş aşağı sarkık, ince bir çiçek sapına bağlı çansı ve beyaz renkli çiçekler çıkar. Çiçek örtüsü bölümleri altı adet, serbest ve iki sıra halindedir. İç halkadaki bölümler dıştakilerden küçüktür ve yeşil renkli desenleri vardır.

Çiçek sapı çiçek zamanı dik, meyve zamanı yatıktır. Dıştaki tepaller sivri ya da küt uçlu, kaşıksı ya da ters mızraksı ila darca ters yumurtamsı ya da şeritsi, kısa pençeli ve dik-yayılıcıdır. İç tepaller daha kısa, dikdörtgensi, kaşıksı ya da ters mızraksı ve hafifçe kabzalıdır. Meyve etli, elipsoit ya da nerdeyse küreseldir. Tohumlar açık kahverengidir


Kocaeli’ndeki türler

Galanthus elwesii

Galanthus elwesii (Kardelen) bahar başında çiçek açan ve dünyanın büyük bölümünde rağbet gören popül…

Read More
Galanthus plicatus subsp. byzantinus

Galanthus plicatus subsp. byzantinus (Boğaz kardeleni) ülkemizde endemik bir türdür ve kış ortasında…

Read More

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir