Nasıl tanırım?
Taban yapraklarının içi boş, çiçek durumunun şemsiye formunda ve şemsiyenin destekleyici iki gövde yaprağının olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Alpin çayırlar, yamaç çayırları
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Nisan – Ağustos
Arazi notu
15 Nisan 2024 • Kartepe • 1350 m • Yayla
İlkbaharın başında, bazen karların içinden çıkarak açarlar. Çünkü hücrelerindeki özel şeker bileşikleri sayesinde sıfırın altındaki sıcaklıklarda donmadan hayatta kalabilmektedirler.
Tohumlarının üzerinde elaiosome adı verilen, yağ ve protein bakımından zengin özel yapılar bulunmaktadır. Karıncalar bu lezzetli kısmı yemek için tohumları yuvalarına taşır. Böylece bitki, karıncaları kullanarak tohumlarını uzak mesafelere yayar.
Bitki için önerilen yayla yıldızı adı, yüksek rakımlardaki alpin çayırlarda görülmesi ile ilgilidir.
Soğanlarının geçmişte yenildiğine dair raporlar vardır. Her ne kadar en geniş yayılışlı Gagea türlerinden biri olsa da çoğu bölgede koruma altındadır.
Bu türe oldukça benzeyen endemik türler bulunmaktadır. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins 1781 – 27 Aralık 1820 yılları arasında yaşamış İngiliz soylu ve bitki bilimci Thomas Gage’a adanmıştır. Epitet Latince çilek taşıyan anlamına gelir ve açık bir şekilde türün tabanındaki soğancıkların çileği andırmasına işaret etmektedir. Özgün tanımda bu “Une variete frequente que je nommerai volontiers, Ornithogalum fragiferum, n’a point d’ombelle, & un groupe de petits grains rougeâtres ou bruns forment comme une petite mure ou fraile arrondie & en tiennent la place.” olarak belirtilmiştir.
alihazırda Türkçe kaynaklarda Gagea liotardii adı ile listelenmektedir. Gömlek soluk kahverengidir. Yeni soğanlar, eski soğanların tabanlarının üzerinde çıkmaktadır. Taban yaprakları tek ya da eğer nadiren 2 adet ise uzunlukları eşit değil, içi boş ve çıplaktır. Öte yandan gövde yaprakları 2 adet, karşılıklı dizilişli, uzunlukları farklı, mızraksı, sipsivri uçlu, alttaki 2,5 ila 4,5 cm uzunluğunda ve 0,3 ila 1 cm genişliğindedir.
Bırahteler küçük ve dardır. Çiçek durumu şemsiye formunda, 4 ila 16 cm uzunluğundadır. Çiçekler 2 ila 4 adettir. Çiçek sapları 1,5 ila 5 cm uzunluğunda, genellikle tüylü ve çiçeklenmeden sonra uzamaktadır.
Çiçek örtüsü bölümleri sarı renkli, çıplak, dar biçimde yumurtamsı, 1 ila 1,8 cm uzunluğunda ve 2 ila 4 mm genişliğindedir. Bunlar çiçek döneminden sonra 2,2 cm kadar uzayıp kıvrılmaktadır. Kapsül 1,1 cm uzunluğunda, 6 mm genişliğinde, ters yumurtamsı ve derin girintilidir. Dilimizde yayla yıldızı adı ile bilinmektedir.