Tanımı
Genellikle 5 ila 10 metre büyüyebilen her dem yeşil bir bitkidir. Yapraklar almaşlı dizilişli, basit, 10 ila 25 cm uzunluğunda, koyu yeşil renkli, yüzeyi derimsi, testere dişi kenarlı ve kadifemsi tüylerle kaplıdır. Çiçeklerinin kış aylarında açıyor olması ile alışıldık olmayan bir türdür. Çiçekler 2 cm çapında, beyaz, beş taç yapraklı ve 3 ila 10 çiçek taşıyan bileşik salkım halindedir. Çiçekler kokulu bir aromaya sahiptir. Meyveler küme halinde görülür. Yumurtamsı, yuvarlak ya da armut biçiminde, 3 ila 5 cm uzunluğunda, pürüzsüz ya da tüylü, sarı ya da turuncu renklidir. Meyvenin etli kısmı beyaz, sarı ya da turuncu renklidir. Meyvede 1 ila 10 arası tohum görülür. Tohumlar büyük ve kahverengidir. Dilimizde malta eriği, yeni dünya ve sarıkız adları ile bilinmektedir.
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Rosales (Gül takımı)
- Rosaceae (Gülgiller)
- Eriobotrya (Yenidünya)
Eriobotrya japonica (Thunb.) Lindl.
Gözlem bilgileri
Bitki doğal olarak Çin’de yayılış gösterir ancak günümüzde mutfak değeri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde yetiştirilmektedir.🔗 Yol kenarı, bahçeler ve parklarda görülen bitki umumiyetle ekim ve ocak ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1000 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca yünlü salkım anlamına gelir ve bu bağlamda çiçek durumu ve meyvelerin tüylü olmasına işaret eder. Cinsin Türkçe adı olan yenidünya açık bir bağlantıya sahip değildir, çünkü cins Eskidünya orijinlidir. Beri taraftan bazı kaynaklar ağacın Türkiye’ye Amerika kıtası (yenidünya) üzerinden geldiğini kaydetmektedir. Epitet Latince Japonya anlamına gelir ve açık bir şekilde türün tip yerine dikkat çekmektedir.
Kullanımı
Meyveleri yenilmektedir. Tohumları pişirilerek tüketilmektedir. Meyve çeşitli tatlılara eklenmektedir. Tohumlar zayıf miktarda zehirlidir. Yaygın bir öksürük ilacıdır. Yaprakları analjezik, antibakteriyel, kusma engelleyici, öksürük giderici, antiviral, büzücü, idrar söktürücü ve balgam söktürücüdür. Çiçekler balgam söktürücüdür. Meyve hafif büzücü, balgam söktürücü ve yatıştırıcıdır. Ayrıca kusmanın ve susuzluğun giderilmesinde kullanılmıştır.
Fotoğrafları
Leave a Comment