Nasıl tanırım?
Çiçeklerin güz ve kış aylarında açması, yaprakların çiçek zamanı bulunmaması ve başçıkların koyu sarı renkli olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Ormanlık alan, çayır
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Ekim – Kasım
Arazi notu
21 Kasım 2024 • Kandıra • 70 m • Meşe altı
Bitkinin tohumlarının oluştuğu kısım olan yumurtalık başlangıçta toprağın altında kalır. Böylece tohumlar sonbahar ve erken kış donlarından korunur. Tohumlar olgunlaştıkça, sap uzar ve tohum kapsüllerini toprağın üzerine çıkarır. Bu sayede tohumlar, rüzgar ve böcekler tarafından dağılmaya hazır hale gelir.
Bitkinin Kandıra popülasyonu yakınlarda Crocus sakariensis adıyla tanımlanmıştı. Ancak mevcut durumda yeni bir tür olmadığı anlaşılmıştır.
Bu türe oldukça benzeyen endemik türler bulunmaktadır. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Genellikle 10 ila 15 cm büyüyebilen bir bitkidir. Kormus gömleği zarsı ya da derimsi, tabanda halkalara bölünmüş ve zaman zaman paralel liflidir. Yapraklar 3 ya da 4 adet olup çiçeklerden sonra ortaya çıkmaktadır ve bunlar 4 ila 5 mm genişliğindedir.
Çiçek örtüsü boğazı beyaz ya da soluk sarı renkli, çıplak ya da seyrek biçimde havlı, bölümleri 2,5 ila 6 cm uzunluğunda, 0,8 ila 2,2 cm genişliğinde ve uçları sivri ila sipsivridir. İplikçikler 4 ila 11 mm uzunluğunda, çıplak ya da minik sivilceli ve beyaz ya da soluk sarı renklidir. Başçıklar 1 ila 2,2 cm uzunluğunda ve sarı renklidir. Boyuncuk genellikle çok sayıda ince dala bölünmüştür. Ancak zaman zaman altı dala bölünmüştür. Dilimizde çayır çiğdemi adı ile bilinmektedir.
Cins adı Tanrı Hermes’in arkadaşı Crocus’un (κρόκος) adını taşımaktadır. Bir gün iki arkadaş disk atma alıştırması yaparken Hermes, kazayla Crocus’u öldürür. Crocus’un öldüğü yerden küçük bir çiçek çıkar, Crocus’un kanı çiçeğe dökülür. Çiçeğin merkezinde görülen kırmızı renkli uzantılar (ercik) Crocus’un kanıdır. Bitkinin adı ile ilgili ikinci rivayette ise; Crocus adında bir genç orman perisi, Smilax adında bir çoban kıza âşık olur ancak aşkı karşılıksız kalır. Bu aşk nedeniyle tükenerek çiğdem çiçeğine dönüşür ya da öldüğü yerden çiğdem çiçekleri çıkar. Bu hikâyede adı geçen çoban kız Smilax ise, tırmanıcı Smilax (melocan) bitkisine dönüşür. Son rivayet ise Zeus ve Hera’nın birlikte uzandığı çimenlerin arasından, onların aşklarının yüceliği ile çıkmıştır. Diğer yandan kelime, günümüzde zerdeçal olarak bilinen Curcuma cinsinin Sanskritçe adı olan kunkumam ile hayli yakındır. Kelime zerdeçalın safran sarısı olan rengine dikkat çekmektedir ve ilişki de renk üzerinden kurulmuştur.
Epitet Latince gösterişli anlamına gelir ve açık bir şekilde türün görünüme işaret etmektedir.
Merhaba bu bitki Kocaeli dışında farklı bir bölgede de görülüyor mu? Sadece Kocaeli’ne ait bir bitki midir?
Bitki ilk defa Sakarya’da dar bir alanda keşfedilerek tanımlandı. Sakarya ve Kocaeli’de olmak üzere oldukça dar olan iki ayrı noktadan bilinen bir bitki. Yani bir “dar endemik”.
Güncelleme: Güncel durumda Crocus sakariensis sinonime düşürülmüştür.
İstanbul’da gördüm, sanırım aynısı. lenste arama yapınca bu çıktı
Kaz dağlarnda da mevcut
Kastamonu da da mevcut
ben de ormanda cektim trakya bolgesi kırklareli