Nasıl tanırım?
Çiçeklerin kış ve bahar aylarında açması, çiçeklerin sarı renkli ve yaprakların çoğunlukla dik olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Çayırlar, çalılıklar, ormanlık
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mart – Nisan
Arazi notu
09 Mart 2024 • Dilovası • 320 m • Makilik
Satışta olan Crocus flavus örnekleri triploid klonlardır. Yani sadece vejetatif olarak çoğalmaktadırlar.
Gerçekte Hollanda’da bulunmamasına karşın satışta olan örnekleri Hollanda çiğdemi adı ile bilinmektedir. Bu, Hollanda’nın güçlü soğanlı bitkiler endüstrisi ile ilgilidir.
Bu türe oldukça benzeyen endemik türler bulunmaktadır. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Fotoğrafları








Türkiye gözlemleri
6cm büyüyebilen bir bitkidir. 4 ila 8 arası sayıda yaprak görülür ve bunlar 2,5 ila 4 mm genişliğindedir. İkincil bırahte mevcuttur, darca şeritsi ve daha büyük bırahte tarafından kılıflanmıştır.
Çiçek örtüsü boğazı sarı, tüysüz ya da havlı; çiçek örtüsü bölümü 1,5 ila 3,5 cm uzunluğunda ve 0,4 ila 1,2 cm genişliğinde, küt ila sivri, sarı ila turuncu sarı, nadiren çizgilidir. İplikçik 3 ila 7 mm uzunluğunda, sarı, tüysüz ya da havlı; başçık 0,8 ila 1,5 mm uzunluğunda ve sarı renklidir. Boyuncuk 3 ya da daha fazla sarı ila turuncu dala bölünmüştür. Dilimizde yer çiğdemi adı ile bilinmektedir.
Cins adı Tanrı Hermes’in arkadaşı Crocus’un (κρόκος) adını taşımaktadır. Bir gün iki arkadaş disk atma alıştırması yaparken Hermes, kazayla Crocus’u öldürür. Crocus’un öldüğü yerden küçük bir çiçek çıkar, Crocus’un kanı çiçeğe dökülür. Çiçeğin merkezinde görülen kırmızı renkli uzantılar (ercik) Crocus’un kanıdır. Bitkinin adı ile ilgili ikinci rivayette ise; Crocus adında bir genç orman perisi, Smilax adında bir çoban kıza âşık olur ancak aşkı karşılıksız kalır. Bu aşk nedeniyle tükenerek çiğdem çiçeğine dönüşür ya da öldüğü yerden çiğdem çiçekleri çıkar. Bu hikâyede adı geçen çoban kız Smilax ise, tırmanıcı Smilax (melocan) bitkisine dönüşür. Son rivayet ise Zeus ve Hera’nın birlikte uzandığı çimenlerin arasından, onların aşklarının yüceliği ile çıkmıştır. Diğer yandan kelime, günümüzde zerdeçal olarak bilinen Curcuma cinsinin Sanskritçe adı olan kunkumam ile hayli yakındır. Kelime zerdeçalın safran sarısı olan rengine dikkat çekmektedir ve ilişki de renk üzerinden kurulmuştur.
Epitet Latince sarı anlamına gelir ve açık bir şekilde türün çiçek rengine işaret etmektedir.