Nasıl tanırım?
Çiçeklerin tek eşeyli, yaprakların tebersi veya okbaşlı ve iç çiçek örtüsü bölümlerinin meyve zamanı genişlememiş olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Yol kenarı, tahrip edilmiş arazi, çalılık
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Ağustos
Arazi notu
15 Mayıs 2023 • İzmit • 470 m • Orman
Köklerinden ve yapraklarından salgıladığı kimyasallarla çevresindeki diğer bitkilerin büyümesini engelleyebilir. Bu kimyasal savaş (allelopati) ona tarım alanlarında büyük bir rekabet avantajı sağlar.
Kanser hastaları arasında popüler bir alternatif tedavi olan Essiac çayının dört ana bileşeninden biridir ancak kanser tedavisindeki etkinliği kanıtlanmamıştır.
Yapraklar oksalik asit içerir ve çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir. Ekşi tadı nedeniyle salatalara eklenmiştir. Ayrıca yaprakları çorbalarda eklenmiştir. Tohumları da yenilmektedir. Bunun yanında tohumlar kuşlar, yeşil bölgeleri otçul hayvanlar tarafından tüketilmektedir.
Çıban tedavisinde kullanılmıştır. Yapraklarından elde edilen su diüretikir. Yaprak suyu idrar ve böbrek hastalıklarının tedavisinde yararlıdır. Mide ve bağırsak sorunlarında etkilidir. Taze bitki terletici ve idrar söktürücüdür. Suyu böbrek sorunlarında faydalıdır. Köklerinden elde edilen çaya ishal ve aşırı adet kanaması vakalarında başvurulmuştur. Köklerinden kahverengi ve gri boya elde edilmiştir.
Yüksek oranda tüketilmesinin kalsiyum gibi birçok mineralin eksikliğine neden olabileceği rapor edilmiştir. Romatizma, artrit, gut, böbrek taşı veya aşırı asitlik eğilimi olanlar uzak durmalıdır. Otçul hayvanlara aşırı otlatılması zararlıdır.
Bir bölgede yoğun olarak bulunması, toprağın aşırı asidik (düşük pH) ve kalsiyum yönünden fakir olduğunu gösterir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Latince kuzukulağı anlamına gelir. Muhtemelen Latince emmek anlamına gelen “rumo” kelimesinden türemiştir. Yaprakları emilerek susuzluk giderici olarak kullanılır. Epitet Latince küçük kuzukulağı anlamına gelir. Türün Rumex acetosa (Kişlek) ile benzerliğine işaret eder. İkili adlandırmadan önce bitkinin adlarından biri de “Acetosa minor erecta, lobis multifidis”tir.
Genellikle 15 ila 50 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Agresiftir ve yatay rizomları vasıtasıyla yayılmaktadır. Rizomdan çıkan genellikle çok sayıda gövde ince, üst bölümde dallı, dik ila yükselici ve kırmızıdır. Taban yaprakları tebersi, 2 ila 4 cm uzunluğunda, 3 ila 6 mm genişliğinde, çıplak, merkez lob yumurtamsı, mızraksı ya da şeritsi, taban lobları yayılıcı ya da kavisli, zaman zaman çok parçalı ve uçları küt ya da sivridir.
Okrea beyaz ve zarsıdır. Çiçek durumu terminal ve salkımlıdır. Erkek çiçeklerin dış tepalleri küçük ve iç tepalleri eliptiktir. Dişi çiçeklerin dış tepalleri mızraksı iken iç tepalleri meyve zamanı büyümektedir.
Kapçık kahverengi, parlak, genişçe yumurtamsı ve üç köşelidir. Dilimizde kuzukulağı, ebenekşisi, eğşimene, ekşice, ekşikulak, ekşilik, ekşimcik, ekşimelek, ekşimen, ekşimenek, ekşimik, oğlakkulağı, şeytankulağı, turşu otu, keçi sakalı ve keçeotu adları ile bilinmektedir.
Fotoğrafları, düzeni ve bilgileriyle çok başarılı bulduğum çalışmalarınızdan geniş bir şekilde yararlanıyorum.
Bendeki kaynağa göre Rumex acetosella etimolojisinde tür adı acetosella, hafif ekşi yapraklı anlamında, Oxalis acetosella daki gibi.
Saygılarımla. Dr. Ertan Seçkin
Güzel sözleriniz için çok teşekkür ederim Ertan Bey. Evet haklısınız ‘ekşi’ anlamını da veriyor. Aynı zamanda Latince’de ‘acētōsus’ kelimesi kuzukulağı anlamına da geliyor. Sonuna gelen ‘-ellus’ takısı da ismi küçültüyor ve böylece ‘küçük kuzukulağı’ anlamı çıkıyor. Saygılarımla.