Nasıl tanırım?
Taç ayasının tabana kadar 5 parçalı, sürünücü köklerin ek sürgünler taşıması ve sorgucun taçtan çok daha uzun olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Yol kenarı, sulak alan, tahrip edilmiş arazi, tarla, çalılık
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Ekim
Arazi notu
20 Ağustos 2023 • Kartepe • 1200 m • Yayla
Özellikle arılar, kelebekler ve güveler için önemli bir nektar ve polen kaynağıdır. Tohumları, pek çok kuş türü için değerli bir besindir.
Sorguçları, geçmişte yastık doldurmak veya kıyafetleri yalıtmak için alternatif bir pamuk gibi kullanılmıştır.
Bir yaşındaki bitkilerin kökü ve yapraklar çiğ ya da pişirilerek yenilmektedir. Gövdeler soyulduktan sonra pişirilerek tüketilmektedir. Bunun yanında kökte insanlar tarafından sindirilemeyen inülin olduğuna dair raporlar vardır. Bu durumda da gaza neden olacaktır. Sorguçları çıra ikamesi olarak kullanılmıştır. Kökü idrar söktürücü, büzücü, tonik ve iltihap gidericidir. Kök çiğnendiğinde diş ağrısının giderilmesine yardımcı olacaktır. Ayrıca kök kaynatılarak çocuklarda parazit düşürücü olarak kullanılmıştır.
Dünyanın en zararlı 10 yabani otundan biri sayılmaktadır. Binin üzerinde tohum üretir. Kök sistemi hayli agresiftir ve bitki hızla yayılmaktadır. Kökleri yatayda 4,5 metreyi, dikeyde ise 6 metreyi bulabilir. Toprağın altında kalan küçük bir kök parçası bile sıfırdan yepyeni ve eksiksiz bir bitki filizlendirebilir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca şişmiş damar anlamına gelir. Cinse bağlı bazı türlerin damar şişmeleri vakalarında tedavi amacıyla kullanılmalarına işaret eder. Epitet Latince ekili alan anlamına gelir. Türün, yaygın olarak tarla kenarlarında görülmesine işaret eder. Özgün tanımda bu “Habitat in Europae cultis agris” olarak belirtilmiştir.
Genellikle 20 ila 150 cm büyüyebilen bir bitkidir. Kalın köklere sahip geniş koloniler oluşturur. Gövde yeşil ve dallı, pürüzsüz ve tüysüzdür. Yapraklar koyu yeşil, mızraksı ya da dikdörtgensi mızraksı, almaşlı dizilişli ve sapsızdır. Bunlar dikenli, loblu, 15 ila 20 cm uzunluğunda, 2 ila 3 cm genişliğindedir.
Yaprakların üstü tüysüz iken altlarında kısa beyaz tüyler mevcuttur. Çiçek başları 10 ila 22 mm çapında, pembe ila mor renklidir. Çiçekler çoğunlukla iki evcikli, nadiren erseliktir. Dişi çiçekler kokulu iken erkek çiçeklerin kokusu yoktur.
Erkek çiçekler küremsi, dişi çiçekler küçüktür. Tohumlar 4 ila 5 mm uzunluğunda ve tüylü bir sorguca sahiptirler. Her dalda 1 ila 5 arası çiçek başı görülmektedir. Dilimizde köygöçerten adıyla bilinmektedir.
Güzel hazırlanmış bir sayfa, teşekkürler