İçeriğe geç
Anasayfa » Centaurea kilaea (Kilyos düğmesi)

Centaurea kilaea (Kilyos düğmesi)

FLORA NICOMEDIAE • TÜRKİYE • ENDEMIC TAXA

Nasıl tanırım?

Tırnağın kulaksız, sorguçların belirgin ve 3-5 mm uzunluğunda olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.

ALEMPlantae
TAKIMAsterales
FAMİLYAAsteraceae
CİNSCentaurea

Habitat

Deniz kenarı

Statü

Yerli

Çiçeklenme

Haziran – Ağustos

Arazi notu

22 Eylül 2024 • Kandıra • 1 m • Deniz kenarı

Bilgi

Yakın zamanda Bulgaristan’dan kayıt bildirilmiştir ve bu nedenle endemik statüsünü kaybetmesi olasıdır.

Folklor

Çiçek açtığı dönemin turizm sezonu ile örtüşmesi, kıyı dolgu çalışmaları, kumsalların tahrip edilmesi, kumların boşaltılması, kontrolsüz sahil turizmi ve yazlık inşaatlar nedeniyle ilimizdeki varlığı tehdit altındadır.

Dikkat

Bu takson Türkiye endemiğidir. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.


Fotoğrafları

Türkiye gözlemleri

ETİMOLOJİ

Cins adı Yunanca sentor (κένταυρος) kelimesinden gelmektedir ve adını Sentor Chiron’dan (Χείρων) almıştır. Antik çağ kaynaklarında üst tarafı insan alt tarafı at olan yaratıklara çok sayıda atıf vardır ve bunların en meşhuru Chiron’dur. Chiron, insanoğluna tıp tanrısı Aesculapius üzerinden şifalı bitkileri öğretmiştir. Ayrıca Hercules’in zehirli oku ile alınan bir yarayı da peygamber çiçeği ile tedavi etmiştir. Homeros, ünlü Akalı savaşçı Akhilleus’un de hocası olan Chiron’u eczacılığın babası olarak nitelemiştir. Ve onun şifalı bitkileri kullandığını kaydetmiştir. Plinius ise eczacılık ve botanik bilimlerinin Chiron’a atfedildiğini yazmaktadır. Ayrıca Plutarkhos, Hellas’ın Magnezya şehrinde yaşayanların eczacılık konusunda hünerli olmalarını, onların Chiron’un soyundan gelmeleri ile açıklar. Cinsin Türkçe adı olan peygamber çiçeği de olasılıkla Antik Yunanda bir peygamber seviyesinde olan Chiron ile ilgilidir.

BİLİMSEL TANIM

Genellikle 40 ila 80 cm büyüyebilen bir bitkidir. Bitki yatık ya da yükselici, üst bölümde birkaç dallıdır. Yapraklar yoğun beyaz ya da gri tüylüdür. Alt gövde yaprakları çiçeklenme zamanı solar. Orta yapraklar 1 ila 2 derin teleksi, şeritsi mızraksı ila mızraksı bölümlüdür.

Üst yapraklar basit ya da 1 ila 2 çift halindedir. İnvolukrum 12 ila 15 mm uzunluğunda ve 6 ila 8 mm genişliğinde ve yumurtamsıdır. Filari hafifçe boyuna nervürlü, seyrek ağsı tüylüdür. Filari uzantıları küçük, kahverengidir.

Çiçekler gül moru renklidir. Kapçık 3,5 ila 4,5 mm uzunluğundadır. Sorguç 3,5 ila 4,5 mm. uzunluğundadır. Dilimizde kilyos düğmesi adı ile bilinmektedir.

Epitet Latince Kilyos anlamına gelir açık bir şekilde türün tip yeri olan İstanbul’un Sarıyer ilçesine bağlı Kilyos sahiline işaret eder. Özgün tanımda yer alan “Habitat in arenosis maritimis Kilia agri Byzantini” cümlesi bunu belirtir.

Sitede yer alan bitkisel kullanım bilgileri yalnızca bilgilendirme ve kültürel aktarma amacı taşımaktadır. Herhangi bir bitkiyi tıbbi amaçla kullanmadan önce mutlaka bir hekime, eczacıya, fitoterapi konusunda eğitimli bir uzmana veya ilgili sağlık profesyoneline danışılması gerekmektedir.

Centaurea kilaea (Kilyos düğmesi)” hakkında 1 yorum

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir