Nasıl tanırım?
İnvolukrumun genişliğinden uzun, ortadaki filarilerin, en içteki filarilerden daha uzun veya onlarla aynı uzunlukta olup, genellikle uca dışa doğru kıvrılan çok uzun, sivri bir uzantıya sahip olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Kayalık, tarla, dere kenarı
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Nisan – Haziran
Arazi notu
03 Haziran 2019 • Gebze • 70 m • Dere kenarı
Saka kuşlarının bu cinsin tohumlarını sevdiği kaydedilmiştir. Saka kuşlarının cins adı buradan gelmektedir: Carduelis, yani devedikeni ispinozu.
Gövdeleri boyunca uzanan dikenli hatlar, sadece otçul hayvanları uzak tutmaz. Bu kanatlar, bitkinin gövdesine çarpan rüzgarı kırarak sert fırtınalarda bitkinin kırılmasını engeller.
Genç sürgünleri, soyulmuş gövdeleri ve kökleri kıtlık dönemlerinde pişirilerek ya da çiğ olarak tüketilmiştir. Ancak tadı çok iç açıcı değildir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adının etimolojisi açık değildir. Muhtemelen Latince sivri veya sert anlamına gelen caro kelimesi ile bağıntılıdır. Latince cardoon kelimesi enginar anlamına gelir ve bu bağlantı daha güçlü gözükmektedir. Epitet Latince iğnemsi anlamına gelir ve açık bir şekilde türün iğne benzeri bırahtelerine işaret eder. Özgün tanımda bu “squamis calycinis lineari aciformibus” olarak geçer. Acicula, Roma’da kadınların saçlarına taktığı süs iğnesinin de adıdır.
Genellikle 20 ila 60 cm büyüyebilen bir bitkidir. Yapraklar dikenli olup kenarları dişli ya da testere dişlidir. Tabandaki yapraklar rozet oluşturken gövde yaprakları almaşlı dizilişlidir. Çiçek başları tek ve 1 ila 12 cm uzunluğundaki çiçek sapı üzerindedir.
Çiçekler koyu mor renklidir. Gövde seyrek yükselici bileşik salkım halindedir. 15 ila 20 cm uzunluğunda, dikdörtgensi çan biçimli, keçe ila örümcek ağı tüylü, dış filariler mızraksı bizsi, seyrek, iç orta filariler şeritsi mızraksı ve iç filarilerden daha uzundur.
Taç koyu mor renkli, dik, 3 ya da 4 mm uzunluğunda lobludur. Ve bunlar en uzun orta filarilerden daha kısadır. Dilimizde sivri kangal adı ile bilinmektedir.