Nasıl tanırım?
Dilsi çiçeklerin filarilerin iki katından daha kısa, kömeçlerin küçük ve bitkinin tek yıllık olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Tahrip edilmiş arazi, tarla, yol kenarı
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Ocak – Haziran
Arazi notu
11 Aralık 2023 • İzmit • 350 m • Orman
Bitki için önerilen öküz gözü adı, Antik Yunancadaki bouphthalmon (βούφθαλμον)’un tercüme edilmiş halidir. Diğer önerilen isim olan portakal nergisi adı ise bu bitki için değil, Calendula arvensis için kullanılmıştır.
Genç yaprak ve sürgünler çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir. Yapraklar mineral ve vitamin bakımından zengindir. Ayrıca kömeçlerden turşu yapılmaktadır. Yapraklar terleticidir. Çiçekler spazm çözücü, adet kanaması kolaylaştırıcı ve uyarıcıdır. Harici olarak cilt sorunları, ısırıklar, sokmalar, burkulmalar, yaralar, göz ağrısı ve varisler için kullanılmıştır. Kronik enfeksiyon ve ateş tedavisinde temizleyici etkisi vardır. Bunun yanında bütün bitki iltihap azaltıcı, antiseptik, spazm çözücü, yara iyileştirici, büzücü, müshil, safra söktürücü ve terleticidir.
Rahmi uyarıcı etkileri olabileceği için hamilelik ve emzirme döneminde kullanımı önerilmemektedir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Latince ayın ilk günü anlamında gelir. Bitkilerin yılın büyük bölümünde çiçekli olmalarına işaret eder. Özellikle Calendula arvensis, ocak ayında çiçek açmaya başlar ve en erken çiçek açan bitkilerdendir. Epitet Latince ekili alan anlamına gelir ve açık bir şekilde türün genelde tarla kenarlarında görülmesine işaret eder. Özgün tanımda bu “Habitat in Europae arvis” olarak belirtilmiştir.
Genellikle 15 ila 50 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövde çok dallı, dik ila yayılıcıdır. Yapraklar 3 ila 8 cm uzunluğunda, 4 ila 15 mm genişliğinde, dikdörtgensi, mızraksı, darca ters yumurtamsı ve gövde tüylüdür.
Çiçek durumu sapı 3 ila 5 cm uzunluğundadır. Çiçek başları 1 ila 2 cm genişliğinde ve tektir. Dilsi çiçekler parlak sarı ile turuncuya yakın renktedir.
Kapçıklar kayıksı, gagalı ya da halkalı olmak üzere üç farklı biçimde olabilir ve bu biçimler bitkinin tohum dağıtma stratejisine hizmet eder. Dilimizde portakal nergisi, altıncık, öküzgözü, ölü çiçeği ve şamdan çiçeği adları ile bilinmektedir.
Merak ettim ve fotoğrafları çektim bulunduğum yerden cok farklı çiçek ve ot bulunmaktadır
Bu kadar güzel bitkiye verilen ada şaşırdım 🫣
Gövdesi limonlu turp gibi kokuyor. Çiçeklerinde 20 ye yakın sarı çiçek yaprağı var . Gövdesi uzun . Kökler kazık ve saçaklı , bitkinin yaprakları sapsız ve direk gövdeden çıkıyor. Dallanarak çiçek açıyor. Her dalında 3-6 yaprak var.