İçeriğe geç
Anasayfa » Anchusa (Sığırdili)

Anchusa (Sığırdili)

FLORA NICOMEDIAE • EURASIA-AFRICA

Coğrafi dağılım.

Cins Avrasya ve Afrika’ya özgüdür ancak günümüzde Amerika kıtasına da yayılmıştır.

ALEMPlantae
FAMİLYABoraginaceae

Bilgi

Cins için önerilen sığırdili adı, bir dizi Hodangiller türünün çatı adı olan Antik Yunanca bouglosson’dan (βούγλωσσον) çıkarılmıştır ve yaprak yapısını vurgulamaktadır.
Genç yaprakları sebze olarak tüketilmiştir. Kökü ise geleneksel tıpta ülser ve varis tedavisinde haricen kullanılmıştır.

Folklor

Bazı türlerin kökü kırmızı-kahverengi reçinemsi bir madde anchusin içerir. Bu boya suda çözünmez ancak alkolde çözünür. Ahşap boyamada (maun taklidi), kozmetikte ve asit-baz göstergesi olarak kullanılmıştır.

Dikkat

Bazı türler pirolizidin alkaloidleri içerir ve bu maddeler karaciğer hasarına yol açabilir.


ETİMOLOJİ

Cins adı Antik Yunanca boya anlamına gelir. Cinse bağlı bazı türlerin kökünden elde edilen boya makyaj amacı ile kullanılırdı.

BİLİMSEL TANIM

Anchusa (Sığırdili) kılçıksı, kıllı ya da yaslanıcı havlı tüy örtüsüne sahip tek, iki ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Gövde yatık ya da dik olabilir. Yapraklar almaşlı dizilişli, şeritsi ila yumurtamsı mızraksı, kenarları düz, dalgalı ya da dişlidir.

Çiçek durumu tepede ve akrepsi olup meyve zamanı genişler. Bırakte mızraksıdır. Çanak neredeyse tabana kadar beş bölümlüdür ve genellikçe meyve zamanı hafifçe genişler. Çanak lobları eşit ya da farklı uzunlukta ve şeritsi ila üçgensidir. Taç sarı, beyaz, mavi ya da menekşe renklidir.

Taç tüpü genellikle çanaktan daha uzun, düz ila yaysı ya da dirsekli kavisli; boğaz tırnağı pullu ya da sicvilceli ve kısaca havlı; lobları 5 adet, uzunlukları aynı ya da farklı ve uçları küttür. Ercikler taç tüpünün ortasına ya da altına içkindir. İplikçikler kısa ve ipliksidir. Başçık yumurtamsı-dikdörtgensi ve küt uçludur. Fındıkçık düz, böbreksi ya da eğikçe yumurtamsı ve ağsı kırışıktır.


Kocaeli’ndeki türler

Anchusa azurea

Anchusa azurea (Sığırdili) genellikle ekili arazilerin civarında görülen ve bahar ortasından yaz ort…

Read More
Anchusa hybrida

Anchusa hybrida (Tatlı baba) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve bahar başından yaz ortasına ka…

Read More
Anchusa leptophylla subsp. incana

Anchusa leptophylla subsp. incana (Toklu başı) genelde yamaçlarda görülen ve yaz aylarında çiçek aça…

Read More
Anchusa officinalis

Anchusa officinalis (Ballağan) günümüzde önemine yitirmiş olmasına karşın Ortaçağ'a kadar geleneksel…

Read More
Anchusa procera

Anchusa procera (Kayıp ballık), genelde yol kenarında görülen ve yaz aylarında çiçek açan uzun boylu…

Read More
Anchusa thessala

Anchusa thessala (Emmecik) genelde ekili arazilerin civarında görülen ve yaz aylarında çiçek açan na…

Read More

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir