İçeriğe geç
Anasayfa » Allium rotundum (Deli pırasa)

Allium rotundum (Deli pırasa)

FLORA NICOMEDIAE • MEDITERRANEAN-EUROPE-LEVANT

Nasıl tanırım?

Şemsiyenin soğancıksız ve çok sayıda çiçekli, dış çiçek örtüsü bölümlerinin koyu mor renkli olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.

ALEMPlantae
CİNSAllium

Habitat

Çayır, tarla, yol kenarı

Statü

Yerli

Çiçeklenme

Mayıs – Temmuz

Arazi notu

06 Haziran 2025 • İzmit • 150 m • Çayır

Bilgi

Başçıklar sarı veya mor, polen ise açık sarı veya beyaz olabilir.

Folklor

Salgıladığı kükürtlü bileşikler ve sarımsak benzeri kokusu sayesinde bahçedeki zararlı böcekleri, kemirgenleri ve köstebekleri uzak tutmaktadır.

Dikkat

Bu türe oldukça benzeyen endemik türler bulunmaktadır. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.


Fotoğrafları

Türkiye gözlemleri

ETİMOLOJİ

Cins adı Antik Yunanca öğütmek anlamına gelir ve bu bağlamda cinse bağlı sarımsak dişlerinin öğütülerek çeşitli yemeklerde kullanılmasına işaret etmektedir. Bazı kaynaklar ise kelimenin kaçınmak anlamına geldiğini ve bu nedenle sarımsağın rahatsız edici kokusuna dikkat çekildiğini belirtmiştir. Epitet Latince yuvarlak anlamına gelir ve açık bir şekilde Çiçek durumunun yapısına işaret etmektedir. İkili adlandırma öncesi adı “Allium montanum, capite rotundo”dur.

BİLİMSEL TANIM

Genellikle 25 ila 90 cm büyüyebilen bir bitkidir. Soğanı yumurtamsı ila küresel ve 1 ila 2 cm çapındadır. Bitki elli adede kadar 1,5 cm uzunluğunda ve yumurtamsı soğan üretebilir. Dış gömlek kahverengidir. Soğancıklar çok sayıda, siyah, kahverengi ya da menekşe renklidir. Yapraklar 40 cm uzunluğunda, 2 ila 5 arası sayıda, 2 ila 8 mm genişliğinde ve geniştir.

Çiçek durumu neredeyse küresel, yaklaşık iki yüz çiçekli ve 1 ila 4 cm çapındadır. Çiçek saplarının uzunlukları eşit değildir. Çiçekler çan biçimli ve leylak ila mor renklidir ve zaman zaman beyaz kenarlıdır. Kapsül 4 ila 5 mm uzunluğundadır. Başçık sarı ya da mor renklidir.

Çiçek durumunda soğancıklar görülmez, çiçekler çok sayıdadır. Soğan, yaprak çiğ ya da pişirilerek, çiçekleri çiğ olarak tüketilmektedir. Yemeklerde, salatalarda ve peynir yapımında çeşni olarak kullanılır. Bitkinin böcek ve köstebekler uzak tuttuğu rapor edilmiştir. Dilimizde deli pırasa, kömüren, körmen ve çatlangus adları ile bilinmektedir.

Sitede yer alan bitkisel kullanım bilgileri yalnızca bilgilendirme ve kültürel aktarma amacı taşımaktadır. Herhangi bir bitkiyi tıbbi amaçla kullanmadan önce mutlaka bir hekime, eczacıya, fitoterapi konusunda eğitimli bir uzmana veya ilgili sağlık profesyoneline danışılması gerekmektedir.

Allium rotundum (Deli pırasa)” hakkında 3 yorum

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir