Nasıl tanırım?
Erciklerin aşkın ve çiçek örtüsü bölümlerinin saman, yeşilimsi ya da morumsu kahverengi renkli olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Yol kenarı, yamaçlar, stepler
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Temmuz – Ağustos
Arazi notu
07 Ağustos 2021 • Körfez • 300 m • Kayalık
Bu takson Batı Karadeniz’den Antalya’ya kadar düz bir çizgi çekmektedir. Eğer teşhisimiz doğruysa bilinen yayılış alanı Marmara’ya doğru genişlemiş olacaktır.
Yazılı soğanı adı Türkiye’deki bir bölgenin adına işaret ediyor olabilir. Örneğin Isparta’daki Yazılı Kanyonu’na. Kanyon’a Epiktetos’un bir şiiri yazılmıştır, yazılı adı da buradan gelmektedir. Türkiye’nin bitkileri için uygun görülen adların çok büyük bir bölümünün tarihsel arkaplanı yoktur.
Bu takson Türkiye endemiğidir. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca öğütmek anlamına gelir. Bu bağlamda cinse bağlı sarımsak dişlerinin öğütülerek çeşitli yemeklerde kullanılmasına işaret etmektedir. Bazı kaynaklar ise kelimenin kaçınmak anlamına geldiğini ve bu nedenle sarımsağın rahatsız edici kokusuna dikkat çekildiğini belirtmiştir. Epitet ise Latince Frigya anlamına gelir ve açık bir şekilde türün tip bölgesini vurgulamaktadır. Frigya, Anadolu’da klasik antikite dönemi bir krallık ve krallığın adı ile anılan bölgedir.
20 ila 50 cm büyüyebilen bir bitkidir. Soğanı oval ve 0,8 cm çapındadır. Dış gömlek siyahımsı ve çizgilidir. Yapraklar darca ipliksi, yarı silindirik, çizgili ve gövdeden daha kısadır.
Sıpata valfi 8 ila 10,5 cm uzunluğunda, ince bizsi ve tabanda darca mızraksı olup çiçek kurulundan çok daha uzundur. Çiçek durumu küresel, 1,5 ila 3 cm çapında ve sıkıdır. Saplarının uzunluğu neredeyse eşit ve çiçeklerin 1,5 ila 2 katı uzunluktadır.
Çiçek örtüsü kısaca oval çan biçimli, bölümler saman ya da yeşilimsi renkli, ortada morumsu kahverengi damarlı, 4 mm uzunluğunda ve dikdörtgensi kaşıksıdır. İplikçik şeritsi bizsi olup çiçek örtüsünün çoğunlukla 1,25 katı uzunlukta ve beyaz renklidir. Dilimizde yazılı soğanı adıyla bilinmektedir.