Nasıl tanırım?
Başçıkların aşkın, yaprakların düz ya da oluklu, şemsiyenin soğancıksız ve saoğanın iyi gelişmiş olması birkaç ila çok sayıda soğancıkla birlikte olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Deniz kenarı
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Haziran – Temmuz
Arazi notu
13 Temmuz 2021 • Kandıra • 10 m • Deniz kıyısı
Yetiştiği kaya yarıkları ve kıyı maki habitatları, kertenkele, böcek ve küçük memeliler için sığınak oluşturur. Soğanları özellikle kemirgenler tarafından besin kaynağı olarak kullanılır.
Anakaralardan daha çok bitki örtüsünün zayıf olduğu adacıkları tercih etmektedir. Deniz dalgalarının yerinden söktüğü soğanları tuzlu suya dayanıklıdır ve böylece denizde yüzerek başka yerde yeniden yetişebilir.
Salgıladığı kükürtlü bileşikler ve sarımsak benzeri kokusu sayesinde bahçedeki zararlı böcekleri, kemirgenleri ve köstebekleri uzak tutmaktadır.
Bu türe oldukça benzeyen endemik türler bulunmaktadır. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Çiçek açma dönemi turizm sezonu ile örtüştüğünden yoğun bir insan baskısı altındadır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca öğütmek anlamına gelir ve bu bağlamda cinse bağlı sarımsak dişlerinin öğütülerek çeşitli yemeklerde kullanılmasına işaret etmektedir. Bazı kaynaklar ise kelimenin kaçınmak anlamına geldiğini ve bu nedenle sarımsağın rahatsız edici kokusuna dikkat çekildiğini belirtmiştir. Epitet Latince değiştirilmiş anlamına gelir. Giovanni Gussone’nin özgün tanımında, Allium rotundum’u sinonim olarak önermektedir. Muhtemelen ilgili değişikliğe atıfta bulunmaktadır.
Genellikle 50 cm ila 1 metre büyüyebilen bir bitkidir. Soğanı küresel ve 6 cm çapındadır. Dış gömlek zarsı ya da derimsidir. Soğancıklar birkaç adet, iri ve sarımsı renklidir.
Yapraklar 5 ila 13 arası sayıda, 10 ila 25 mm genişliğinde, düz ve tüysüzdür. Yapraklar çiçek zamanı kurumuş olurlar. Çiçek kurulu küresel şemsiye halinde ve 3 ila 7 cm çapındadır. Çiçekler beyazımsı, sarımsı yeşil ya da pembe renklidir.
Ercik dışarı taşar. Kapsül 4 mm uzunluğundadır. Habitat koşulları göz önüne alındığında bekleneceği üzere bitkinin soğanları tuzluluk ve su baskınlarına dayanıklıdır. Dilimizde it dirseği adıyla bilinmektedir.