Nasıl tanırım?
Gövdenin katı, sıpatanın 2 valfli, mızraksı ve uzun kuyruklu olması ayırt edici özelliğidir. Bitki oldukça kısa boyludur ve yaz sonunda çiçek açmaktadır. Ayrıca cinsin büyük bölümünün aksine çiçek durumu birkaç çiçek taşımaktadır. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Kayalık alanlar
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Ağustos – Eylül
Arazi notu
21 Ağustos 2024 • Gebze • 70 m • Kayalık
Türün görüldüğü bölgede yoğun olarak tarım ve piknik faaliyetleri gerçekleştirilmektedir ve bu nedenle ilimizdeki varlığı tehdit altındadır. Diğer taraftan İstanbul’daki popülasyonun insan baskısını daha derinden hissediyor olması daha yüksektir. Ancak hiç olmazsa süs bitkisi ticaretine, belki çiçeklerin cinse göre daha az gösterişli olması nedeniyle dâhil edilmemiştir.
Salgıladığı kükürtlü bileşikler ve sarımsak benzeri kokusu sayesinde bahçedeki zararlı böcekleri, kemirgenleri ve köstebekleri uzak tutmaktadır.
Bu takson Türkiye endemiğidir. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca öğütmek anlamına gelir. Bu bağlamda cinse bağlı sarımsak dişlerinin öğütülerek çeşitli yemeklerde kullanılmasına işaret etmektedir. Bazı kaynaklar ise kelimenin kaçınmak anlamına geldiğini ve bu nedenle sarımsağın rahatsız edici kokusuna dikkat çekildiğini belirtmiştir. Epitet Latince M. L. Peronin’e anlamına gelir. Ermeni asıllı Osmanlı bitki bilimci Georges Vincent Aznavour’un özgün tanımında bitkinin M. L. Peronin’e ithaf edildiği yazılmakta ancak başka detay verilmemektedir. Bu büyük olasılıkla on dokuzuncu yüzyılın sonlarında, özellikle Akdeniz bölgesinden bitki örnekleri toplayan Louis Péronin’dir.
10 ila 30 cm büyüyebilen bir bitkidir. Soğan darca oval ve 0,75 ila 1,5 cm çapındadır. Yapraklar 3 ila 5 arası sayıda, ipliksi, 0,4 ila 1,5 mm genişliğindedir. Yaprak kılıfı havlı ya da ülgerlidir.
Sıpata 2 valfli, 1,5 ila 2 cm uzunluğunda, tabanda tüpsü ve kalıcıdır. Çiçek kurulu 2 ila 4 cm çapında ve birkaç çiçeklidir. Sapı 4 cm uzunluğa kadardır ve bunların boyları birbirlerinden hayli farklıdır.
Çiçek örtüsü silindirik, bölümleri koyu bir orta damar ila beyazımsı, kahverengimsi beyaz, pembe, mor ya da morumsu menekşe renkli, şeritsi dikdörtgensi, 6 ila 7 mm uzunluğunda, ucu küt ya da sivri, tepede hafifçe kıvrıktır. Kapsül 4 mm uzunluğundadır. Dilimizde kayışdağı soğanı adı ile bilinmektedir.