İçteki iplikçiklerin dişsiz olması ve yaprakların sapa doğru daralmaması ayırt edici özelliğidir. En dikkat çekici özelliği, çiçeklerinin ortasındaki göz alıcı, üç loblu ve koyu mor (neredeyse siyah) renkteki yumurtalığıdır. Yakın olduğu Allium nigrum‘dan ayırt etmek için çiçek sapı kalınlığı, yumurtalık rengi ve yavru soğancık (bulbil) varlığı not edilmelidir.
Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Tanımı
30 ila 80 cm büyüyebilen bir bitkidir. Soğanı yumurtamsı ve 1 ila 3 cm çapındadır. Dış gömlek zarsı ve gri ya da grimsi beyaz renklidir. Yapraklar 2 ila 6 arası sayıda, genişçe şeritsi, mumlu ve 10 ila 30 mm genişliğindedir. Sıkapa silindiriktir. Çiçek durumu küresel şemsiye halinde, çok çiçekli ve 3 ila 7 cm çapındadır. Çiçek sapları 15 ila 25 mm uzunluğunda ve neredeyse uzunlukları eşittir. Çiçekler lavanta renklidir ve tepallerin ortasından belirgin bir yeşil şerit geçmektedir. Bunlar üç loblu, iri ve belirgin koyu mor renkli yumurtalığı çevrelemektedir. Kapsül 6 ila 7 mm uzunluğundadır. Dilimizde şeytan sarımsağı adı ile bilinmektedir.
Bitkinin yayılış alanının daha dar olduğu ve özellikle Batı Avrupa’ya tarım faaliyetleri nedeniyle geldiği düşünülmektedir. Ancak buradaki popülasyonları da yüksek seviyede tehdit altındadır.
Yaprakları, suyun az bulunduğu mevsimde sabah çiğlerini toplayarak doğrudan soğana iletme görevi gören bir kanal işlevi görmektedir.
Cins adı Antik Yunanca öğütmek anlamına gelir ve bu bağlamda cinse bağlı sarımsak dişlerinin öğütülerek çeşitli yemeklerde kullanılmasına işaret etmektedir. Bazı kaynaklar ise kelimenin kaçınmak anlamına geldiğini ve bu nedenle sarımsağın rahatsız edici kokusuna dikkat çekildiğini belirtmiştir. Tür, 10 Nisan 1739 – 29 Ekim 1799 tarihleri arasında yaşamış İtalyan hekim, entomolog ve botanikçi Domenico Maria Leone Cirillo’ya adanmıştır. Eserlerinde Dominici Cyrilli adını tercih etmektedir.
Bu türe oldukça benzeyen endemik türler bulunmaktadır. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Biyocoğrafik dağılım ve ekolojik profil
🌍 Coğrafi Dağılım
Bitki doğal olarak Akdeniz havzası ve Kırım yarımadasında yayılış göstermektedir.
🧬 Takson Kartı
🌱 Ekolojik Profil
Tarlalar, üzüm bağları, yol kenarı, sulak alanlar
Geofit
Mayıs – Haziran
24 Mayıs 2017 • İzmit • 350 m • Tarla
🗺️ Türkiye gözlemleri
Salgıladığı kükürtlü bileşikler ve sarımsak benzeri kokusu sayesinde zararlı böcekleri, kemirgenleri ve köstebekleri uzak tutmaktadır.
Şeytan sarımsağı adı olasılıkla çiçeklerin ortasındaki koyu renkli yumurtalığın kötü niyetle bir göze benzetilmesi ile ilgilidir.
Sitede yer alan bitkisel kullanım bilgileri yalnızca bilgilendirme ve kültürel aktarma amacı taşımaktadır. Herhangi bir bitkiyi tıbbi amaçla kullanmadan önce mutlaka bir hekime, eczacıya, fitoterapi konusunda eğitimli bir uzmana veya ilgili sağlık profesyoneline danışılması gerekmektedir.
Leave a Comment