Tanımı
Her dem yeşil ve genellikle 2 ila 15 metre büyüyebilen bir bitkidir. Genç dalcıklar gir kaba tüylüdür. Yapraklar iki teleksi, mat yeşil mavi ila gümüşî yeşil renkli, 1 ila 12 cm uzunluğunda, 1 ila 11 cm genişliğinde ve 6 ila 30 arası sayıda çift teleklidir. Telekler 10 ila 68 arası sayıda yaprakçığa sahiptir. Çiçek kurulu büyük bir salkım halindedir ve çok sayıda küresel çiçek başı bulundurur. Çiçek başları parlak sarı renklidir ve 13 ila 42 arası sayıda çiçek barındırır. Meyve kırmızı kahverengi ya da siyah renkli, dikdörtgensi, düz, 3 ila 8 cm uzunluğunda ve 7 ila 12 mm genişliğinde, birkaç tohumludur.
Tohumlar eliptik düzdür. Donlara ve kuraklığa dayanıklıdır. 30 ila 40 yıl kadar ömrü vardır. Yangınlardan sonra kelleşen bölgelerde öncü tür olarak belirmektedir. Çiçekler çiğ olarak tüketilmiş ve hamur işlerine katılmıştır. Gövdesinden sakız elde edilmiştir. Çiçeklerinden sarı, meyvelerinde yeşil boya elde edilmiştir. Erozyon kontrolü için dikilmektedir. Çiçeklerin özü parfüm yapımında kullanılmıştır. Dilimizde gümüşî akasya, beyaz sandal ağacı ve mimoza adı ile bilinmektedir.
Gözlem bilgileri
Acacia dealbata doğal olarak Avustralya endemiğidir. Ancak günümüzde Akdeniz havzasında yaygın olarak dikilen bir süs bitkisidir. Bahçeler, yol kenarı ve parklarda görülen bitki umumiyetle şubat ve mart ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 500 metreye kadar olan rakımlarda Derince ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Harita | Alttürler | Sinonimler | Herbaryum
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca dikenli/sivri anlamına gelir. Cinse bağlı bazı türler dikenlidir. Cinsin Türkçe yaygın adı olan akasya bilimsel adından, daha doğrusu ağaçların antikçağdaki adından çıkarılmıştır. Epitet Latince badanalı anlamına gelir ve bu bağlamda türün yapraklarında görülen beyaz tozumsu (havlı) yapıya işaret eder. Özgün tanımda bu “foliolis aequilatis minitus pubescentibus” olarak belirtilmiştir.
Fotoğrafları
Acacia dealbata Link | Enum. Hort. Berol. Alt. 1: 445 (1821).
Leave a Comment