Tanımı
Sonchus (Eşekgevreği) 3 ila 350 cm büyüyebilen, kazık köklü, sitolonlu ya da rizomlu, tek, iki ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Gövde dik, ıraksak ya da boyunca dallı ve sıklıkla çıplaktır. Yapraklar gövdede ve tabanda olup tabandakiler çoğunlukla saplı iken gövdedekiler sıklıkla sapsızdır. Gövde yaprakları genellikle sarılıcı, düz ya da az teleksi, dikensiz ya da dikenli dişlidir. Yaprak ayası dikdörtgensi ve mızraksı, kenarları teleksi lobludur. Çiçek başları dik dallarda küme halindedir. İnvolukrum çansı ila testimsi ve 5 ila 15 mm çapındadır. Filariler 3 ila 5 sıra halinde 27 ila 50 adet, uzunlukları farklı, yeşil renkli, üçgensi ila mızraksı ya da şeritsi, kenarları kuruzarsı ve uçları sivridir.
Çiçek tablası düz ila dışbükey, çukurlu ve çıplaktır. Çiçekçikler 80 ila 250 adet olup taç sarı ila turuncu renklidir. Kapçık saman ya da kırmızımsı ila kahverengi, sıkıştırılmış, gagasız, her yüzünde 2 ila 4 adet kabarık çizgili ve ters yumurtamsı ya da ters mızraksıdır. Sorguç 80 ila 100 adet beyaz renkli kıllıdır. Yaprak bitleri tarafından sevilen bitkilerdir. Bu durum yaprak bitlerinin avcılarını bölgeye çeker ve bu avcılar diğer tarım zararlılarını da avlarlar. Ancak bu kontrol altında tutulmazsa yaprak bitleri yayılarak diğer bitkilere de zarar verir. Soğan, domates, mısır ve kabak gibi bitkilerin yanına dikilir. Yaprakları tüketilir, bu yapraklar ayrıca tavşanlar için de önemli bir besin kaynağıdır. Theseus’un Minotor’la savaşmaya gitmeden önce eşekgevreği yiyerek güç kazandığı söylenir. Cins Avrasya, Avustralya ve Afrika’ya özgüdür ancak günümüzde Amerika kıtasında da doğallaşmıştır.🔗
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Asterales (Papatya takımı)
- Asteraceae (Papatyagiller)
Sonchus L.
Etimoloji
Cins adının etimolojisi belli değildir. Antik Yunancada eşekgevreği için kullanılan geleneksel isimdir. Cins domuzlar tarafından sevilerek tüketilir, etimolojinin bununla bağıntılı olması muhtemeldir.
Kocaeli’ndeki türler
-

Sonchus asper subsp. glaucescens (Eşek gevreği)
Sonchus asper subsp. glaucescens (Eşek gevreği) işlenmemiş arazilerde görülen ve bahar başından yaz sonuna kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Sonchus bulbosus (Çohuz)
Sonchus bulbosus (Çohuz) genelde kumlu topraklarda görülen ve bahar ortasından yaz başına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-

Sonchus oleraceus (Eşek marulu)
Sonchus oleraceus (Eşek marulu) binlerce yıldır tüketilen, ayrıca tıbbi olarak da değerli olan bir bitkidir.



Leave a Comment