Nasıl tanırım?
Filarilerin yumurtamsı ve yayılıcı otsu uçlu olup yaprakların dekürrent olmaması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Kayalık yamaç, yol kenarı
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Temmuz – Eylül
Arazi notu
05 Ağustos 2023 • Başiskele • 1000 m • Yamaç
Yapraklar hasar aldığında aromatik bir koku yaymaktadır. Hatta kokusu oldukça pahalı olan Nardostachys jatamansi‘yi andırdığı için fakirin miski adıyla da bilinmektedir.
Kurutulmuş yaprakları yakılarak haşere kovucu olarak kullanılmıştır. Sıraca vakalarında başvurulan bitkinin adet söktürücü ve yara iyileştirici özelliğinden yararlanılmıştır. Morluklar, cilt kaşıntısı ve yaralara uygulanmıştır.
Çiçeksiz dönemde bazı zehirli Digitalis türleri ile karıştırılabilir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca beş iplikçikli anlamına gelir ve bu bağlamda sorguç kılçıklarının sayısına işaret eder. Epitet Latince kepekli anlamına gelir. Olasılıkla çiçek tablasına işaret etmektedir.
Halihazırda bazı kaynaklarda Inula conyza adı ile geçmektedir. 30 ila 100 cm büyüyebilir. Gövde dik ve genellikle alt bölümde dallı, yoğun havlı ya da kaba tüylüdür. Yapraklar yumurtamsı ters mızraksı, 15 ila 18 cm uzunluğunda ve 5 ila 7 cm genişliğinde, tabanda daralıcı, tepede sivri, kenarları küçük dişli, üst yüzeyi seyrek cılız tüylü, alt yüzeyi orta ya da yoğun yünlü havlıdır.
Çiçek başları ters konik, disk biçimli ve salkım halindedir. İnvolukrum 1 cm genişliğinde, filariler kiremit dizilişli, 5 ila 6 arası sıralı; dıştaki dikdörtgensi yumurtamsı, 3 ila 5 mm uzunluğunda ve 1,5 mm genişliğinde; içteki şeritsi mızraksı, 8 ila 12 mm uzunluğunda ve 1 mm genişliğinde, zaman zaman morumsu ve kirpiklidir.
Dişi çiçekler 1 sıralı, tüpsü, 4,5 ila 6,5 mm uzunluğundadır. Disk çiçekleri 5 ila 7 mm uzunluğundadır. Kapçık 2 mm uzunluğunda, tepede seyrek havlıdır. Sorguç kahverengimsi, 6 ila 7 mm uzunluğunda, tabanda kaynaşıktır. Dilimizde gölge andızotu adı ile bilinmektedir.