İçeriğe geç
Anasayfa » Pentanema britannica (Çayır andızı)

Pentanema britannica (Çayır andızı)

FLORA NICOMEDIAE • EURASIA

Nasıl tanırım?

Yaprakların ülgerli veya havlı, filarilerin gevşek ya da yayılıcı, içteki filarilerin havlı ve salgılı olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.

ALEMPlantae
TAKIMAsterales
FAMİLYAAsteraceae
CİNSPentanema

Habitat

Sulak alan

Statü

Yerli

Çiçeklenme

Nisan – Ekim

Arazi notu

18 Temmuz 2021 • Derince • 220 m • Göl kenarı

Bilgi

Fermente edici özellik katması amacıyla bira mayası ve kabartıcı özellik katması amacıyla da ekmek mayası yerine kullanılmıştır.

Folklor

Geleneksel tıpta balgam söktürücü olarak kullanılır. Yaprakları yara iyileştirici ve cerahati dağıtıcıdır. Çiçekleri antibakteriyel, gaz giderici, safra salgısı arttırıcı, müshil, temizleyici, idrar ve balgam söktürücü, müshil, mide ağrısı giderici ve toniktir. Ayrıca bulantı, kusma ve hıçkırık tedavisinde dahili olarak kullanılır.

Dikkat

Kontamine olmuş süs bitkileri ithalatı sonucu Amerika kıtasına yayılmıştır ve günümüzde istilacı tür statüsündedir.


Fotoğrafları

Türkiye gözlemleri

ETİMOLOJİ

Cins adı Antik Yunanca beş iplikçikli anlamına gelir ve bu bağlamda sorguç kılçıklarının sayısına işaret eder.

BİLİMSEL TANIM

Halihazırda bazı kaynaklarda Inula britannica adı ile geçmektedir. Genellikle 10 ila 40 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Gövde dik ve cılız tüylüdür. Yapraklar sapsızdır.

Gövde yaprakları mızraksı-eliptik ila mızraksı-şeritsi, 2 ila 5 cm uzunluğunda, 5 ila 12 mm genişliğinde, tabanı yüreksi ya da kulaksı, kenarları düz ya da testere dişlidir. İnvolukrum 15 ila 22 mm çapındadır. Filariler 4 ila 5 sıra halindedir. Kömeçler birkaç adet olup 1 ila 4 cm uzunluğundaki sap üzerindedir. Dilsi çiçekçikler 40 ila 70 adet olup taç sarı renklidir.

Tüpsü çiçekçikler sarı renkli olup taç 4 ila 6 mm uzunluğunda, beş loblu ve sarı renklidir. Kapçık silindirik ve 1 ila 1,2 mm uzunluğundadır. Sorguç 20 ila 25 adet beyaz renkli kıllıdır. Dilimizde çayır andızı adı ile bilinmektedir.

Epitet Latince Britanya anlamına gelir. Özgün tanımda “Habitat in Lusatia, Bavaria, Scania” ifadesinde anılan bölgelerin tamamı orta Avrupa’dır ve Britonların, Britanyaya Avrupa’dan göç ettiğine inanılmaktadır. Germenler üzerine sefere çıkan Germanicus Julius Caesar Claudianus ordugahını Ren nehrinin kenarına kurmuştur ve bölgedeki tek tatlı su hemen deniz kenarında olan bir kaynaktan sağlanmaktadır. Ancak bu su zamanla diş kaybına ve eklem ağrılarına neden oluyordu.

Bunun çaresi ise britannica adı verilen bir bitkide bulundu, bu bitki sinüs ve ağız yaralarına faydalı olmakla birlikte ayrıca yılan ısırıklarına karşı da kullanılıyordu. Romalılar bu bilgiyi Frisii olarak bilinen bir Alman kabilesinden öğrenmiştir. Plinius bitkinin adının britannica olmasının şaşırtıcı olduğunu kaydeder. Munting ve Poinsinet’e göre bitkinin adı brita (kıran) ve tanu (diş) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. Bu yargıya göre bitki dişleri güçlendiricidir. Lipsius’a göre bitkinin adının Britanya ile ilgisi yoktur, bitki adını bataklık Bretaasche bölgesinden almaktadır.

Sitede yer alan bitkisel kullanım bilgileri yalnızca bilgilendirme ve kültürel aktarma amacı taşımaktadır. Herhangi bir bitkiyi tıbbi amaçla kullanmadan önce mutlaka bir hekime, eczacıya, fitoterapi konusunda eğitimli bir uzmana veya ilgili sağlık profesyoneline danışılması gerekmektedir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir