- Asparagus cinside olduğu gibi bitkinin yaprak sanılan parçaları aslında kladod, yani yaprak görevi üstlenmiş gövdelerdir.
- Bu nedenle çiçek ve meyveler yaprağın üzerinde çıkıyormuş gibi algılanmaktadır.
- Kocaeli’nde yılbaşında satılan kokina, aslında bu bitkinin dalları ile Smilax cinsinin meyvelerinden yapılmaktadır.
- Bir ormandaki varlıkları, o ormanın kadim olduğunun kanıtı olarak kabul edilmektedir.
Tanımı
Ruscus (Tavşanmemesi) 1 metreye kadar büyüyebilen, bir ya da iki evcikli, her dem yeşil, rizomlu çalılar ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Rizomları sayesinde kısa sürede boş alanları halı halinde sarabilir. Gövde dalları çok sayıda yapraksı gövde taşır, bunlar yeşil renkli, kalıcı, paralel damarlı, dikdörtgensi ila dikdörtgensi-mızraksı ya da eliptik, 2 ila 1 cm uzunluğunda ve 1 ila 8 cm genişliğindedir. Gerçek yapraklar ise minik ve pul benzeridir. Çiçekler küçük, merkezinde koyu menekşe bölge bulunan beyaz renkli ve koltuklarda ya da yapraksı gövdelerin üzerinde ya da altında belirir. Çiçek örtüsü bölümleri serbest olup içte olanlar daha dardır. Meyve iri, etli ve kırmızı renkli bir üzümsü olup 1 ila 4 arası tohum barındırır.
Cins adı Antik Yunanca gaga anlamına gelir. Cinse bağlı Ruscus aculeatus‘un yapraksı gövdeleri (cladode) sivri uçludur ve kuş gagasını andırır. Türkçe yaygın adı olan tavşanmemesi ise açık bir şekilde bitkilerin meyvelerine işaret etmektedir.
Ruscus
Biyocoğrafik dağılım ve sistematik profil
🌍 Coğrafi Dağılım
Akdeniz havzasından Avrupa’ya, oradan Karadeniz’e kıyısı olan ülkelere uzanan bir yayılışa sahiptir.
🧬 Takson Kartı
Bitkilere uygun görülen isimler çoğunlukla meyvelerinin yaprak üzerinde çıkıyor gibi gözükmesine dikkat çekmektedir.
Kasapların dallarını, tezgahları temizlemek için kullanmaları nedeniyle kasap süpürgesi adıyla da bilinmektedir. İlginç olan bitkinin içeriğindeki uçucu yağların antibakteriyel olması, tezgahı da dezenfekte ediyordu.
- Dikenli dallar, yiyecekleri kemirgenlerden korumak için meyve veya etlerinin etrafına sarılmış, bu sayede doğal bir koruma sağlanmıştır.
- Tohumlar kurutulup kavrularak kahve yerine tüketilmiştir.
- Rizomları, antik çağlardan beri damar büzücü ve ödem giderici özellikleriyle bilinir.
- Meyveleri ve diğer kısımları zehirli olabilir.
İlimizde, kokina adı verilen bir çiçek aranjmanının popülerleşmesi nedeniyle özellikle Ruscus aculeatus popülasyonları en aktif oldukları dönem olan kış aylarında yoğun biçimde toplanmakta, ayrıca doğal yayılış alanları da bu aşırı toplama nedeniyle tahrip olmaktadır.
Yerinde güzel. Bitkileri koparmak yerine sadece fotoğraflayarak, güzelliklerinin dalında ve köklerinin ait olduğu toprakta kalmasına izin verin ki bu özel miras geleceğe de kalsın.
Kocaeli’ndeki türler
-
Ruscus aculeatus (Tavşanmemesi)
Ruscus aculeatus (Tavşanmemesi) her dem yeşil bir bitki olup tıbbi özelliklerin yanı sıra süs bitkisi olarak da değerlidir.
-
Ruscus hypoglossum (Atdili)
Ruscus hypoglossum (Atdili) her dem yeşil bir bitki olup Antikçağdan beridir tıbbi özellikleri nedeniyle kullanılmaktadır.
Leave a Comment