Bahar aylarında kayalık yamaçlarda veya makilik alanlarda, yıldızı andıran süt beyazı çiçeklere sahip bir geofit gördüyseniz, aradığınız bitki bu olabilir. Öte yandan Ornithogalum cinsi, birbirine yakın çok sayıda taksonu içerir. Aynı bölgede aynı dönemde birden fazla Ornithogalum türünün de bulunması mümkündür. Bu nedenle ayırt edici karakterlere dikkat edilmelidir.
Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Tanımı
Genellikle 10 ila 20 cm büyüyebilen bir bitkidir. Soğan yumurtamsı, 2,5 ila 4 cm uzunluğunda, 1,5 ila 3,5 cm genişliğinde ve gömlek siyahımsı kahverengidir. Skapa belirgindir. Yapraklar genellikle skapadan kısa, 3 ila 7 adet, ters mızraksı, dışa doğru kavisli veya yere yatık, tabanda 8 ila 15 mm genişliğinde, sivri bir uca doğru kademeli olarak daralmakta, üst yüzeyinde beyaz şerit mevcut değil, çıplak ve düz kenarlıdır. Salkım yalancı şemsiye halinde, 3,5 ila 1,5 cm uzunluğunda ve 7 ila 14 adet çiçeklidir. Bırahte mızraksı olup meyve zamanı uzamaktadır. Çiçek örtüsü bölümleri 11 ila 16 mm uzunluğunda, iç yüzeyi beyaz ve dış yüzeyi yeşil şeritlidir. Meyve zamanı saplar yayılıcı ya da dik yayılıcı, düz ve 4 ila 7 cm uzunluğundadır. Kapsül kanatsız, dikdörtgensi ve 5 ila 15 mm uzunluğundadır. Tohum 1,5 mm çapında, küresel ve siyah renklidir. Dilimizde dağ akyıldızı adı ile bilinmektedir.
Ornithogalum cinsi, çiçeklerinin altı köşeli, saf beyaz renkli ve belirgin yıldız şeklinde olması nedeniyle İsa’nın doğumunu müjdeleyen Beytüllahim Yıldızı’na benzetilmiştir.
Dilimizde de ak yıldız adıyla bilinmektedir.
Cins adı Antik Yunanca kuş sütü anlamına gelir. Olasılıkla çiçeklerin saf beyaz rengine işaret etmektedir. Bazı türlerde ise çiçekler kuş pisliğini andırır. Epitet Latince dağda anlamına gelir ve açık bir şekilde türün habitat tercihine dikkat çekmektedir. Öte yandan tür düşük rakımlarda da görülmektedir. İkili adlandırma öncesi adı “Ornithogalum umbellatum medium angustifolium”dur.
Hayvanlarda görülen aşırı tükürük salgısı, Ornithogalum türleriyle ilişkili zehirlenmelerin yaygın belirtilerinden biridir. Bitkinin bazı bölgelerde tükürük otu olarak adlandırılması da bu belirtiye dayanmaktadır.
Biyocoğrafik dağılım ve ekolojik profil
🌍 Coğrafi Dağılım
Bu tür, Akdeniz havzasından Balkanlar, Anadolu ve Transkafkasya'ya kadar uzanan bir alanda bulunur ve kesintisiz bir Batı Avrasya geofit kuşağı oluşturur.
🧬 Takson Kartı
🌱 Ekolojik Profil
Açık ormanlık alanlar, kayalık yamaçlar, makilik açıklıklar
Geofit
Mart – Mayıs
20 Nisan 2025 • Kartepe • 40 m • Sulak alan
🗺️ Türkiye gözlemleri
Bu türe oldukça benzeyen endemik türler bulunmaktadır.
Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Fotoğrafları
Sitede yer alan bitkisel kullanım bilgileri yalnızca bilgilendirme ve kültürel aktarma amacı taşımaktadır. Herhangi bir bitkiyi tıbbi amaçla kullanmadan önce mutlaka bir hekime, eczacıya, fitoterapi konusunda eğitimli bir uzmana veya ilgili sağlık profesyoneline danışılması gerekmektedir.
Leave a Comment