Nasıl tanırım?
Çiçeklerin pembe renkli olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Yol kenarı, mezarlık, bahçe
Statü
Egzotik
Çiçeklenme
Haziran – Ağustos
Arazi notu
15 Temmuz 2024 • İzmit • 110 m • Mezarlık
Koşullar uygun olduğunda yıl boyu çiçek açabilmektedir.
Bitki doğada neredeyse hiçbir zaman tohum vermez çünkü tepecikleri polenleri kabul etmez, yani sterildir. Bu nedenle iki farklı yabani türün doğal olarak eşleşmesiyle ortaya çıkan bir doğal melez olduğu tahmin edilmektedir.
Zıpçıktı adı, bitkilerin yağmurların hemen ardından aniden belirmesine yapılan bir gönderme gibi gözükmektedir. Kabul etmek gerekir ki zekice uydurulmuş bir isim.
Soğanlarında ve yapraklarında bulunan alkaloidler nedeniyle zehirli kabul edilir. Bu madde yutulduğunda mide bulantısı, kusma ve ishal gibi rahatsızlıklara, ayrıca ölüme neden olabilir. Bu alkoloidler aslında bitkinin geyik ve tavşan gibi otçullara karşı geliştirdiği bir savunma stratejisidir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca Zephyros’un çiçeği anlamına gelir. Zephyros, Yunan mitolojisinde batı rüzgarı tanrısıdır, güzel kokulu ve baharın müjdecisi bir rüzgar olarak bilinir. Olasılıkla cinse bazı türlerin hoş kokusuna işaret eder. Zephyros aynı zamanda baharın ve çiçeklerin tanrıçası Chloris’in kocasıdır. Ayrıca Amerika kıtası orijinli bu cinste çiçekler, batıdan gelen rüzgarların getirdiği yağmurların ardından açmaktadır. Epitet Latince omurgalı anlamına gelir ve bu bağlamda türün yaprak yapısına işaret eder. Bu terim, bitkinin belirli bir parçasında keskin bir çıkıntı barındırmasına dikkat çekmektedir. Özgün tanımda bu “foliis pedalibus, unciae latis, canaliculatis, carinatis, subacutis, viridibus, prope basin rubris” olarak belirtilmiştir.
Zephyranthes carinata, halihazırda bazı kaynaklarda Zephyranthes grandiflora olarak geçer ancak bu isim “nomen nudum/geçersiz isim” olarak kabul edilir. Yumru küresel ve 2 ila 3 cm çapındadır. Gömlek koyu kahverengi ya da kırmızı renklidir. Yapraklar dört ila altı arası sayıda, demet halinde, şeritsi, düz, 15 ila 30 cm uzunluğunda ve 6 ila 8 mm genişliğindedir. Bunların tabanları kırmızımsı iken geri kalan bölümü parlak yeşil renklidir. Sıkapa 7 ila 18 cm uzunluğundadır. İnvolukrum morumsu ve 4 ila 5 cm uzunluğundadır. Çiçekler tepede ve tektir. Çiçek sapı çoğunlukla 2 ila 3 cm uzunluğundadır.
Çiçekler gül ila pembe renkli, çiçek tüpü 1 ila 2,5 cm uzunluğunda, lobları ters yumurtamsı, 3 ila 6 cm uzunluğunda ve uçları neredeyse sivridir. Çiçek örtüsü tüpü 1,3 cm uzunluğundadır.
Yumurtalık elipsoit ve genellikle 0,5 ila 0,7 cm uzunluğundadır. İplikçik 3 cm uzunluğundadır. Kapsül neredeyse küreseldir. Dilimizde pembe zıpçıktı ve yağmur zambağı adları ile bilinmektedir.