Zephyranthes carinata (Pembe zıpçıktı)

Tanımı

Halihazırda bazı kaynaklarda Zephyranthes grandiflora olarak geçer ancak bu isim “nomen nudum/geçersiz isim” olarak kabul edilir. Yumru küresel ve 2 ila 3 cm çapındadır. Gömlek koyu kahverengi ya da kırmızı renklidir. Yapraklar dört ila altı arası sayıda, demet halinde, şeritsi, düz, 15 ila 30 cm uzunluğunda ve 6 ila 8 mm genişliğindedir. Bunların tabanları kırmızımsı iken geri kalan bölümü parlak yeşil renklidir. Sıkapa 7 ila 18 cm uzunluğundadır. İnvolukrum morumsu ve 4 ila 5 cm uzunluğundadır. Çiçekler tepede ve tektir. Çiçek sapı çoğunlukla 2 ila 3 cm uzunluğundadır. Çiçekler gül ila pembe renkli, çiçek tüpü 1 ila 2,5 cm uzunluğunda, lobları ters yumurtamsı, 3 ila 6 cm uzunluğunda ve uçları neredeyse sivridir. Çiçek örtüsü tüpü 1,3 cm uzunluğundadır. Yumurtalık elipsoit ve genellikle 0,5 ila 0,7 cm uzunluğundadır. İplikçik 3 cm uzunluğundadır. Kapsül neredeyse küreseldir. Tüketilmesi çok sayıda rahatsızlığa ve hatta ölüme neden olabilir. Dilimizde pembe zıpçıktı ve yağmur zambağı adları ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Orta Amerika’da yayılış gösterir. Ancak süs bitkisi değeri nedeniyle yaygın olarak yetiştirilmektedir ve ılıman iklim kuşağında doğallaşmıştır. Yol kenarı, mezarlık ve bahçelerde görülen bitki umumiyetle haziran ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 700 metreye kadar olan rakımlarda Kartepe ve İzmit ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca Zephyros’un çiçeği anlamına gelir. Zephyros, Yunan mitolojisinde batı rüzgarı tanrısıdır, güzel kokulu ve baharın müjdecisi bir rüzgar olarak bilinir. Olasılıkla cinse bazı türlerin hoş kokusuna işaret eder. Zephyros aynı zamanda baharın ve çiçeklerin tanrıçası Chloris’in kocasıdır. Epitet Latince omurgalı anlamına gelir ve bu bağlamda türün yaprak yapısına işaret eder. Bu terim, bitkinin belirli bir parçasında keskin bir çıkıntı barındırmasına dikkat çekmektedir. Özgün tanımda bu “foliis pedalibus, unciae latis, canaliculatis, carinatis, subacutis, viridibus, prope basin rubris” olarak belirtilmiştir.