Coğrafi dağılım.
Cins, Orta ve Güney Amerika’ya özgüdür ancak günümüzde Eskidünya’ya da yayılmıştır.
Cins tipik olarak uzun süreli kuraklığın ardından gelen bol yağışlarla birlikte aniden çiçek açmaktadır. Çiçeklerin ömrü kısadır ancak solan her çiçeği başka bir çiçek takip etmektedir. Yağmur zambağı adı da bu özelliğine bir atıftır. Burada esas olan barometrik basınçtır. Fırtına sırasında çakan şimşekler, atmosferdeki azotu kırarak yağmur suyuna karıştırır. Bitkinin soğanları bu azot yüklü suyu ve barometrik basınç düşüşünü algıladığı an hızla çiçeklerini gönderirler. Bu nedenle bitkileri yağmuru taklit eder biçimde suladığınızda aynı tepkiyi vermezler.
Çoğu soğanlı cinsin aksine, tohumdan çiçek açmaya kadar gereken süre bir yıldan azdır.
Aztek uygarlığında oldukça önemli kabul edilen Zephyranthes formosissima bu cinse aittir.
Bazı türler, nadir görülen apomiksi yeteneğine sahiptir. Çiçekleri herhangi bir arı veya rüzgar vasıtasıyla tozlaşmadan tohumlar üretebilir. Yani erkek üreme hücresine ihtiyaç duymadan, kendi kendilerine kusursuzca çoğalabilirler.
Bahçelerde yetiştirilen örnekleri, koşullar uygun olduğunda yıl boyunca çiçek açabilmektedir. Cinsin renk skalasının oldukça geniş olduğu göz önünde tutulursa, küçük bir alanda benzersiz bir göz ziyafeti sunmaları mümkündür.
Ailenin çoğu üyesinde olduğu gibi bu cins de çeşitli hayvanlardan korunmak için zehirli savunma mekanizmaları geliştirmiştir.
Her ne kadar neredeyse tüm dünyada yağmur zambağı adıyla biliniyor olsa da zambaklarla yakın akraba değildir.
Bitkinin soğanları ve yaprakları, likorin, galantamin ve haemanthamin gibi güçlü alkaloidler içerir. Bu maddeler yutulduğunda kusmaya, kasılmalara ve hatta ölüme neden olabilir.
Ancak bu zehir aynı zamanda onu tıbbi açıdan da değerlidir. Bilim insanları, bu alkaloidlerin meme kanseri, tüberküloz ve hatta Alzheimer hastalığına karşı etkilerini araştırmaktadır.
Cins adı Antik Yunanca Zephyros’un çiçeği anlamına gelir. Zephyros, Yunan mitolojisinde batı rüzgarı tanrısıdır, güzel kokulu ve baharın müjdecisi bir rüzgar olarak bilinir. Olasılıkla cinse bazı türlerin hoş kokusuna işaret eder. Zephyros aynı zamanda baharın ve çiçeklerin tanrıçası Chloris’in kocasıdır. Ayrıca Amerika kıtası orijinli bu cinste çiçekler, batıdan gelen rüzgarların getirdiği yağmurların ardından açmaktadır.
Zephyranthes (Zıpçıktı) soğanlı bitkilerden oluşan bir cinstir. Yumrular siyah ya da kahverengi ve gömleklidir. Yapraklar dar, çimen benzeri, çıplak, sapsız, dik ya da kıvrıktır. Sıkapanın içi boştur. Çiçekler yapraksız sıpatanın tepesinde tektir. Çiçek sapı bir kâğıtsı bırahteye bağlıdır.
Çiçek örtüsü huni biçiminde, dik ya da eğik, çeşitli renklerde ve uzunlukları eşit olmayan altı lobludur. Çiçekler beyaz, pembe ya da sarı renklidir. Bunların ömrü çok kısadır ancak yağmurlu havalarda art arda yeni çiçekler çıkabilir. Bu durum onların süs bitkisi değerini arttırmaktadır.
Ercik altı adettir. İplikçikler çiçek örtüsü tüpünün boğazına yapışıktır. Boyuncuk ipliksi ve üç loblu ya da top başlı tepeciklidir. Kapsül üç loblu ve 3 valflidir. Tohumlar siyah renkli ve genellikle düzleştirilmiştir.
