Coğrafi dağılım.
Cins Avrasya ve Kuzey Afrika’ya özgüdür ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır
Antikçağda Mısır akasması olarak bilinmekteydi ancak bitki Avrupa’da da görülmektedir. Türkiye’de başka bir Afrika ülkesi olan Cezayir ile anılmaktadır. Oysa bitki Türkiye’de doğal olarak görülmektedir. Her iki isimlendirmenin nedeni de net değildir. Bitki asp olarak bilinen Naja haje gibi zehirli yılanların sokmalarına karşı panzehir olarak kullanılır. Naja haje Afrika kıtasına özgüdür ve hem Mısır hem de Cezayir’de görülür. Plinius, bitkinin sirke ile birlikte özellikle zehirli yılan sokmalarına karşı kullanıldığını kaydeder. Belki de tüm bu cezayir menekşesi gizemi bu panzehir etkisi ile ilgilidir.
Cinse bağlı bazı türler popüler süs bitkileridir. Bitki sonsuz dostluğu simgeler. Bitkiler Avrupa’da ölümle ilişkilendirilmiş ve bu nedenle mezarlara dikilmiştir. Ayrıca idam mahkumlarına da infazdan önce Vinca tacı takılmıştır.
Evlilikleri kurtaran bitki olarak kabul edilirdi. Eşleri birbirine bağladığına inanılan bitkilerin yaprakları kurutulup toz haline getirilir, sevgi ve sadakati geri getirmesi için gizlice yemeklerin içine karıştırılırdı. Ayrıca evleri yıldırımlardan ve kötü ruhlardan koruması için kapı eşiklerine asılırdı.
Evcil hayvanlarda kusma, tansiyon düşüklüğü ve halsizliğe neden olabilir.
Usaresi vinkamin, vinkarubin ve diğer indol alkaloidlerini içerir, bu bileşikler yüksek dozda toksiktir.
Vinca (Cezayirmenekşesi) genellikle 20 ila 70 cm, destek bulduklarında ise 2 metre büyüyebilen sarılıcı her dem yeşil ya da yaprak dökücü çalı ya da otlardan oluşan bir cinstir. Gövdeler sarılıcı ya da yükselici, dikensiz ve çıplak ve salgısız ya da salgılı havlıdır.
Yapraklar saplı ve karşılıklı dizilmiştir. Çiçekler iri ve yaprak koltuklarında genellikle tektir. Taç mavi mor, mavi menekşe, menekşe, kırmızımsı mor ya da beyaz renkli ve tabaksı hunimsidir.
Ercikler taç tüpünün tepesine yerleştirilmiştir. Meyve folikül formunda, genellikle çift, dik, kahverengi, ince, silindirik ila tespihsi, yüzeyi şeritli ve çıplaktır. Tohumlar darca yumurtamsı ila eliptik, kayıksı, kanatsız ve gagasızdır.
Kocaeli’ndeki türler
Vinca major (Cezayir menekşesi) her dem yeşil olması ve yer örtücü karakteri nedeniyle yaygın olarak…
Read More