Tragopogon dubius (Yemlik)

Tanımı

Genellikle 40 ila 100 cm büyüyebilen tek ya da iki yıllık bir bitkidir. Gövde dik, basit ya da dallı ve çıplaktır. Taban ve alt gövde yaprakları mızraksı ila şeritsi, 15 ila 40 cm uzunluğunda ve 0,3 ila 0,5 cm genişliğindedir. Kömeç tek ya da birkaç adettir. Çiçek durumu sapı şişkin ve 7 ila 10 mm çapındadır. İnvolukrum çiçek açma zamanı 4,5 ve meyve zamanı ise 7 cm çapındadır. Filariler 8 ila 12 adettir. Bunlar dilsi çiçekçiklerden uzun ve sorguçlu kapçıkla aynı uzunlukta ya da ondan daha uzundur. Çiçekçikler sarı renklidir. Dıştaki kapçıklar 2,2 ila 3 cm uzunluğunda, soluk kahverengi, kavisli, 1,4 ila 1,7 mm çapında, 5 kabarık çizgili ve ve sivilcelidir.

Gaga beyazımsı renkli, 1,2 ila 1,6 cm uzunluğunda, ince, sivilceli ya da dişli değil ve ucu şişkindir. Sorguç diski havlıdır. Sorguçlar kirli beyaz renkli ve 2,2 ila 2,8 cm uzunluğundadır. Tohumlar baharda doğrudan dışarı ekilebilir. Gövdede sütsü bir özsu vardır. Oldukça yakın olduğu Tragopogon pratensis ile filarilerin çiçekçiklerden çok daha uzun olması ile ayırt edilir. Kökü çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir. Tadının istiridyeye benzediği söylenir. Taban yaprakları çiğ ya da pişirilerek yenilmektedir. Dilimizde yemlik ve at yemliği adları ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Tragopogon dubius doğal olarak Avrupa’dan Batı Asya’ya kadar olan bölgede yayılış gösterir ancak günümüzde Avustralya ve Amerika kıtalarına da yayılmıştır. Çalılıklar, tarlalar ve yol kenarında görülen bitki umumiyetle mayıs ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi 400 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda Gebze ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Alttürler | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca keçi sakalı anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin uzun sorguç tüylerine işaret eder. Epitet Latince şüpheli anlamına gelir. Türün, Tragopogon pratensis ile yakınlığına dikkat çekmektedir.