Nasıl tanırım?
BIrahtelerin çiçek sapından uzun, çiçeklerin dört parçalı, salkımın 6-7 mm genişliğinde ve gevşek olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Sulak alan
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Nisan – Mayıs
Arazi notu
11 Mayıs 2025 • Kandıra • 1 m • Kumsal
Aynı türün bireyleri, yetiştikleri habitatın tuzluluk seviyesine göre anatomik farklılıklar gösterebilir. Tuzlu bataklıktaki Tamarix tetrandra‘nın stomaları, buharlaşmayı azaltmak için epidermisin altına gömülürken, tatlı su kenarındaki bireylerde bu özellik görülmez.
Anadolu’nun bazı yörelerinde, bitkinin budandıktan sonra hızla uzayan uzun, esnek ve ince yılık dalları, sepetlerin örülmesinde geleneksel bir malzeme olarak kullanılır.
Ilgın, göl ve durgun suların kenarında yetişen meşhur bir ağaçtır. Meyveleri, bileşik çiçek kurullarını (kedicik) andırır. Mısır ve Suriye’de yetişen ikinci bir ılgın ağacı da meşhurdur. Bu diğer ılgınlardan meşe benzeri meyve (gal) vermesi ile ayrılmaktadır. Meyvenin tadı buruktur. Göz ve ağız rahatsızlıklarında meşe mazısı yerine kullanılabilir. Bunun yanında kan tükürenlere içirilmiştir. Bağırsak rahatsızlığı, akıntıdan mustarip kadınlar, sarılık ve örümcek tarafından ısırılanlara verilmiştir. Ayrıca lapa yapıldığında şişlikler de azaltır. Kabuk da meyveye benzer işleve sahiptir.
Kaynatılmış yapraklar şarapla alındığında dalağı azaltır, gargara yapılırsa diş ağrısını giderir, akıntısı olan kadınların banyo suyuna eklenir, bit ya da tahtakurusunu kovmak için uygun bir yıkanma suyudur. Ahşabının külü, rahim ağzına yerleştirilirse buradan gelen akıntıları kontrol eder. Ayrıca ahşabından dalak hastalarının kullanması için bardak yapılmaktadır. DI 1-87.
Anavatanı dışındaki bölgelerde kısa süre içinde istilacı haline gelerek yerel flora üzerinde ciddi bir baskıya neden olmaktadır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca Tamaris nehri anlamına gelir. İspanya’daki nehrin günümüzdeki adı Tambre’dir. Ancak bizce eski uygarlıklar için oldukça önemli olan bu ağacın adının İspanya’daki bir nehirden gelmesi çok mümkün değil. Diğer olasılık, yani Aramice hurma anlamına gelen tamar kelimesinden çıkarılmış olması çok daha olasıdır. Cinsin Türkçe adı ılgın Türkçe kökenlidir. Kaşgarlı Mahmud bitkiden yılgun olarak bahseder. Epitet Antik Yunanca dört ercikli anlamına gelir. Türün genellikle dört ercikli olmasına işaret eder. Özgün tanımda bu “Flores duplo majores albidi quadrifidi” olarak geçer.
2 ila 3 metre büyüyebilen, siyahımsı, grimsi ya da kırmızımsı gövdeli çalı ya da küçük ağaç formunda olabilen bir bitkidir. Dallar kemerlidir. Yapraklar 1 ila 5 mm uzunluğundadır.
Salkım 30 ila 60 mm uzunluğunda ve 6 ila 7 mm genişliğinde, gevşektir. Bırahteler, çiçek saplarından daha uzun, yumurtamsı sipsivridir. Çiçekler dört parçalıdır. Çanak yapraklar 0,5 ila 1,5 mm uzunluğundadır.
Taç yapraklar 2,4 ila 3 mm uzunluğundadır. Genellikle 4 adet ercik görülür, ancak zaman zaman ercik sayısı 1 ila 3 arasında olabilir. Dilimizde gezik adı ile bilinmektedir.