İçeriğe geç
Anasayfa » Stellaria graminea (Cücübarsağı)

Stellaria graminea (Cücübarsağı)

FLORA NICOMEDIAE • EURASIA

Nasıl tanırım?

Gövdelerin dört köşeli, yaprakların sapsız, taç yaprakların çanak yapraklara eşit ve bırahtelerin çiçek saplarını aşıyor olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.

Habitat

Yol kenarı, alpin çayır, orman

Statü

Yerli

Çiçeklenme

Haziran – Eylül

Arazi notu

08 Ağustos 2026 • Başiskele • 1000 m • Dere kenarı

Bilgi

Cinsin Türkçe adı olan kuşotu, İngilizce yaygın adı olan birdweedin tercüme edilmiş hali gibi gözükmektedir. Özellikle S. media‘nın tohumları ispinoz (Fringilla) gibi kuşlar tarafından sevilerek tüketilir.
Tür için önerilen cücübarsağı adı, cücü’nün kümes hayvanlarının yavrularının adı olarak kullanıldığını düşünürsek, Stellaria media‘nın Çince yaygın adı olan kaz/tavuk bağırsağı ile oldukça yakın. Eğer isim oradan bu türe uyarlanmadı ise oldukça ilginç bir bağlantı.

Folklor

Yaprak ve sürgünler salatalara eklenmiş ya da hafifçe haşlanarak tüketilmiştir. Arılar tarafından sevilmektedir. Kuşlar tohumlarını severek tüketir. Tavşan ve fare gibi küçük memeler tarafından yaprakları tüketilmektedir. Uzun süre ağır iş ya da spor yapmayan kişilerin ansızın (ısınmadan) bu işlere yapmaları sonucunda ortaya çıkan ağrıları tedavi etmek için kullanıldığı rapor edilmiştir. Ateş düşürücü, detoksifiye edici ve yara iyileştirici olarak kullanılmıştır.

Dikkat

Bazı popülasyonlarda, erselik bireylerin yanı sıra, işlevsel olarak erkek organları körelmiş bireyler de bulunur. Bu bireyler, daha küçük taç yapraklara sahip olmalarına rağmen, tozlayıcıları çekmek için daha uzun boyuncuk geliştirmektedir.
Işık seviyesi ve toprak nemi gibi çevresel faktörlere bağlı olarak yaprak şekli ve boyutu gibi birçok özellikte olağanüstü bir değişkenlik göstermektedir.
Protandrous, yani erkek organları dişi organlarından önce olgunlaşan bir üreme stratejisine sahiptir. Bu sayede kendi kendini tozlamayı geciktirip böcekler aracılığıyla çapraz tozlaşma şansını artırmaktadır.


Fotoğrafları

Türkiye gözlemleri

ETİMOLOJİ

Cins Latince yıldız gibi anlamına gelir. Cinsin taç yapraklarının genel görünümüne işaret eder. Epitet Latince çimensi anlamına gelir. Türün yapraklarının oluşturduğu genel görünümüne işaret eder. Özgün tanımda bu “Alsine, folio gramineo angustiore, palustris” olarak belirtilmiştir. Türün ikili adlandırmadan önceki adlarından biri de “Gramen floridum minus”dur.

BİLİMSEL TANIM

Genellikle 20 ila 90 cm büyüyebilen bir bitkidir. Rizomlar ince ve uzatılmıştır. Gövde dik, yatık ya da yayıktır. Gövde dört köşeli, zayıf ve tüysüzdür. Yapraklar sapsız, 1 ila 4 cm uzunluğunda, çift, şeritsi ya da mızraksıdır. Kenarları düz ve tüysüzdür.

Sadece tabanlarında hafif tüyler görülmektedir. Çiçeklenme birkaç çiçek taşır ve bunların sapı kısadır. Sivri ve tüylü beş çanak yaprak mevcuttur. Taç yapraklar beş adet, beyaz ve derin lobludur.

Kapsül yeşil ila saman renklidir. Tohumlar kırmızımsı kahverengi renklidir. 10 ercik bulunmaktadır. Dilimizde cücü barsağı adı ile bilinmektedir.

Sitede yer alan bitkisel kullanım bilgileri yalnızca bilgilendirme ve kültürel aktarma amacı taşımaktadır. Herhangi bir bitkiyi tıbbi amaçla kullanmadan önce mutlaka bir hekime, eczacıya, fitoterapi konusunda eğitimli bir uzmana veya ilgili sağlık profesyoneline danışılması gerekmektedir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir