Stachys maritima (Kum karabaşı)
Tanımı
Genellikle 5 ila 35 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Çiçek açan gövdeler tüylü, yatık, dallı ya da dalsızdır. Taban yaprakları yumurtamsı ila yumurtamsı dikdörtgensi ya da dikdörtgensi eliptik, 0,5 ila 3,5 cm uzunluğunda, 0,4 ila 1,8 cm genişliğindedir. Gövde yaprakları yumurtamsı mızraksı ila ters mızraksı, 0,7 ila 3 cm uzunluğunda ve 0,4 ila 1,5 cm genişliğindedir. Çiçek yaprakları neredeyse sapsız ila sapsız, ters mızraksı ve kademeli olarak boyutları azalmaktadır. Çiçek halkaları 6 ila 8 adet çiçeklidir. Çanak neredeyse iki dudaklı, çansı, 8 ila 9 mm uzunluğunda, meyve zamanı tabanda kamburlu ve dişleri üçgensi olup yumuşak dikensi uçludur. Taç krem renkli, 13 ila 15 mm uzunluğunda, tüp aşkın ve tabanda keseciklidir. Fındıkçıklar yumurtamsı, 2 mm uzunluğunda ve 1,8 mm genişliğindedir. Dilimizde kum karabaşı adı ile bilinmektedir.
Gözlem bilgileri
Stachys maritima doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir. Deniz kenarında görülmektedir. Umumiyetle nisan ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 100 metreye kadar olan rakımlarda Kandıra ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca başak anlamına gelir. Bu bağlamda cinsin çiçek kurulunun başak formunda olmasına dikkat çekmektedir. Epitet Latince deniz anlamına gelir. Açık bir şekilde türün habitat tercihine işaret etmektedir. Özgün tanımda bu “Habitat in littoribus maris” olarak belirtilmiştir.
Fotoğrafları





Stachys maritima Gouan | Fl. Monsp.: 91 (1764).


