Buradasınız: Ana sayfa » Sorbus torminalis

Sorbus torminalis

Pitlicen

Bakımı

Sorbus torminalis çok yıllık bir çalıdır. Geçirgen ve nemli toprağı, güneşli ya da yarı gölgeli bölgeleri tercih eder. Donlara dayanıklıdır.

Yetiştirme

Sorbus torminalis açık ormançalılık ve ormanlık alanlarda görülür. Kumlukilli ve tınlı topraklara uyumludur.

Yaygın adları

Wild service tree, Chequers, Checker tree; Akçaağaç yapraklı üvez, Pitlicen.

Etimoloji

Cins adı Latince üvez; tür adı ise Latince sancı anlamına gelir.

Koruma

THE IUCN Red List’e göre Asgari endişe altında tür sınıfı içindedir.

Taksonomi

Superregnum: Eukaryota
Regnum: Plantae
Cladus: Angiosperms | Eudicots | Rosids
Ordo: Rosales
Familia: Rosaceae
Subfamilia: Amygdaloideae
Tribus: Maleae
Subtribus: Malinae
Genus: Sorbus
Raunkiaer: Phanerophyte
Phytochorion: Euro-Siberian

Literatür

Stirpium Austriarum Fasciculus 2: 45. 1763. (L.Crantz.

Fotoğrafları

Yapısı

Sorbus torminalis 15 ila 25 metre büyüyebilir. Gövde 1,3 metre çapına ulaşabilir. Yapraklar 3 ila 5 lobludur. Yeşil meyveler olgunlaştıklarında kahverengiye döner. Gövde pürüzsüz ve grimsi, pul puldur. Yapraklar 6 ila 14 cm. uzunluk ve genişliğinde, 2,5 ila 5 cm. m. petiol’lü, iki tarafı da koyu yeşil renkli, 5 ila 9 arası keskin loblu, kenarları ince tırtıklıdır. Genç bireylerin yapraklarının alt yüzeyinde küçük tüyler görülür, ancak yaşlandıklarında iki yüzey de parlak ve pürüzsüz olur. Yapraklar sonbaharda sarı ile kırmızı kahverengi tonlarına döner. Çiçekler 10 ila 15 mm. çapında, beş petal’li, 20 krem beyazı stamen’li ve hermafrodit’tir. Meyve globose ile ovoid arası, 10 ila 15 mm. çapındadır. Tohumlar Eylül ve Ekim aylarında olgunlaşır. Mayıs ve Haziran aylarında çiçek açar.

Faydaları ve zararları

Bitkileri kullanmadan önce mutlaka bir uzmandan yardım alın. Tohumlarında hidrojen siyanür olduğu rapor edilmiştir. Bu küçük miktarda solunum ve sindirim sistem’lerine iyi gelse aşırı miktarda alınması ölüme neden olabilir. Geleneksel olarak kolik tedavisinde kullanılır, bilimsel adı da buradan gelmektedir. Antiromatizmal ve hipoglisemiktir. Meyveleri yenebilir.

Flora of Turkey

Tree to 25 m, with a pyramidal or wide crown and spreading branches; bark dark grey. Buds 2-5 mm, greenish, glabrous. Leaves 5-13 cm, broadly ovate, slightly cordate to broadly-cuneate at base, lobes ± acuminate, deep bright green on both surfaces, thinly pubescent beneath when young, glabrous or sparsely pubescent at maturity; veins 4-6-paired. Petiole 15-50 mm. Inflorescence 10-15 cm diam., 20-60-flowered. Flowers 12-15 mm diam.; sepals deltoid, pubescent with glandular margins. Fruit 12-18 mm, subglobose or pyriform; seeds 7 mm, ovalelongate, dark red.
1. Leaves with 3-5 pairs of triangular-ovate lobes, the lower sinus shallow, at most reaching nearly halfway to the midrib
 2. Leaves ± deeply lobed, glabrous beneath at maturity; fruit up to 20 x 14 mm var. torminalis Fl. 5-6. Deciduous (mainly Quercus) forest, solitary or gregarious, 200-1800 m. Euro-Sib. element.
 2. Leaves shallowly lobed, sparsely pubescent to subglabrous beneath at maturity; fruit up to 12 x 7,5 mm var. orientalis Forest.
1. Leaves with 3-7 pairs of longer, more acute lobes, sinuses reaching over halfway towards the midrib var. pinnatifida Fl. 5-6. In forest, solitary, 1200 m. IV: 156.

Yorum yazın