Sorbus torminalis

Pitlicen


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiYenilebilir bitkiAsgari endişe (LC)Avrupa-Sibirya elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Gül takımı › Gülgiller › Üvez › Pitlicen

Dağılımı

Doğal olarak batı Asya, kuzey Afrika ve Avrupa’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

15 ila 25 metre büyüyebilir. Gövde 1,3 metre çapına ulaşabilir. Yapraklar 3 ila 5 lobludur. Yeşil meyveler olgunlaştıklarında kahverengiye döner. Gövde pürüzsüz ve grimsi, pul puldur. Yapraklar 6 ila 14 cm uzunluk ve genişliğinde, 2,5 ila 5 cm uzunluğunda saplı, iki tarafı da koyu yeşil renkli, 5 ila 9 arası keskin loblu, kenarları ince tırtıklıdır. Genç bireylerin yapraklarının alt yüzeyinde küçük tüyler görülür, ancak yaşlandıklarında iki yüzey de parlak ve pürüzsüz olur. Yapraklar sonbaharda sarı ile kırmızı kahverengi tonlarına döner. Çiçekler 10 ila 15 mm çapında, beş çanak yapraklı, 20 krem beyazı ercikli ve erseliktir. Meyve küresel ile oval arası, 10 ila 15 mm çapındadır. Tohumlar eylül ve ekim aylarında olgunlaşır.

Gözlem

Ormanlık alanlarda görülür. İzmit ilçesinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Akçaağaç yapraklı üvez, Pitlicen.

Etimoloji

Cins adı Latince “kırmızı” anlamına gelir. Büyük ihtimalle Sorbus aucuparia’in meyve rengi ile ilintilidir. Dilimizdeki “üvez” kelimesi Yunanca orijinlidir. Tür adı Latince “sancı” anlamına gelir. Türün geleneksel olarak kolik tedavisinde kullanılmasına işaret eder.

Tarihi

Plinius: “torminalis” olarak bilinir ve sadece tıbbi amaçlarla kullanılır. Yaprakları çınar yaprağına benzer ve meyveleri küçüktür.

Mutfak

Meyvesi çiğ ya da pişirilerek tüketilir. Meyvelerin ilk donlara kadar ağaçta bırakılması ve sonra tüketilmesi tavsiye edilir. Meyveler C vitamini bakımından zengindir.

Geleneksel tıp

Tohumlarında hidrojen siyanür olduğu rapor edilmiştir. Bu küçük miktarda solunum ve sindirim sistemlerine iyi gelse aşırı miktarda alınması ölüme neden olabilir. Geleneksel olarak kolik tedavisinde kullanılır. Antiromatizmal ve hipoglisemiktir.

Fotoğrafları

Literatür

Stirpium Austriarum Fasciculus 2: 45. 1763. (L.) Crantz

Bir Cevap Yazın