Silene subconica (Mahruti nakıl)

Tanımı

Genellikle 30 ila 50 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Çiçek taşıyan gövdeler dik, tüylü ve 20 ila 30 cm uzunluğundadır. Yapraklar karşılıklı dizilişli, tüylü, basit, şeritsi ila mızraksıdır. Bunlar 2,5 cm uzunluğunda ve 2,5 cm genişliğindedir. Yapraklar tek damarlıdır. Çiçekler 1,5 ila 2 cm çapında ve pembe ila beyazımsı renklidir. Çanak 30 paralel damarlıdır. Kapsül yumurtamsıdır. Tohumlar kahverengi ve böbrek biçimindedir. Silene conica’dan belirgin biçimde salgılı tüylü yapışkan, Silene sartorii’den ise dik gövdeler, şeritsi mızraksı, tepede sivri yapraklar ile ayırt edilir.

Gözlem bilgileri

Silene subconica doğal olarak İtalya ile Türkiye arasındaki bölgede yayılış gösterir. Kumlu bölgeler, step ve yol kenarında görülmektedir. Umumiyetle mayıs ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda Kandıra ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler

Etimoloji

Cins adını Satir Silenus’tan almıştır. Satirlerin yarı keçi yarı insan formunda olmasına rağmen, Silenus daha çok at özellikleri taşımakta ve bu özelliği ile diğer satirlerden ayrılmaktadır. Bunun yanında Silenus, şarap tanrısı Dionysos’un öğretmenidir. Cinse ait türlerin büyük bölümünde viskozite görülmekte ve bu nedenle doğrudan şarap tanrısı ile bir bağ kurulduğu düşünülmektedir. Ayrıca Silenus’un orman tanrısı olması ve Silene türlerinin genellikle ormanlık alanlarda görülmesi nedeniyle bir bağ kurulması da mümkündür. Türkçe yaygın adı olan nakıl kelimesi Anadolu’da dal üzerine dizili kiraz meyveleri için kullanılmaktadır. Bazı Silene türlerinin çiçekleri bu alegoriye izin verir biçimdedir. Aynı kelime Arapçada hurma ağacı anlamını verir. Epitet Latince neredeyse konik anlamına gelir. Açık bir şekilde türün meyve zamanı çanak yapısına yapısına işaret eder. Özgün tanımda bu “calycibus fructus subconicis striatis profunde dentatis” olarak belirtilmiştir. Tür ayrıca Silene conica ile yakındır ve atıf bu türe olan benzerliği de kapsar.