Nasıl tanırım?
Çanağın tüyle kaplı, çiçek durumunun monokazyum ve antroforun en çok 2 mm olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Tarla, yamaç, çalılık
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Nisan – Haziran
Arazi notu
02 Haziran 2023 • İzmit • 470 m • Makilik
Gövdesi ve yaprakları, yapışkan bir madde salgılayan tüylerle kaplıdır. Bu yapışkanlık, tozlaşmaya katkısı olmayan böceklerin bitkiye zarar vermesini engelleyen bir savunma mekanizmasıdır. Bitkinin üzerinde ölü böceklere rastlanmasının sebebi budur.
Türkçe yaygın adı olan nakıl kelimesi Anadolu’da dal üzerine dizili kiraz meyveleri için kullanılmaktadır. Bazı Silene türlerinin çiçekleri bu alegoriye izin verir biçimdedir. Aynı kelime Arapçada hurma ağacı anlamını verir.
Yumuşatıcıdır. Oftalminin tedavisinde kullanılır. Fümigasyon etkisi nedeniyle banyo suyuna eklenir.
İdrar söktürücü ve tonik olarak kullanılmıştır. Taze yaprak ve çiçeklerin infüzyonu su toplaması ve idrar organlarının kronik hastalıkları için önerilmiştir. Morluklar, şişlikler ve iltihaplı cilt üzerine lapa olarak uygulanmıştır.
İçerdiği saponin mukoza zarlarını tahriş edebileceğinden, dahili kullanımı konusunda dikkatli olunması önerilmektedir. Hamilelik ve emzirme döneminde kullanılmamalıdır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adını Satir Silenus’tan almıştır. Satirlerin yarı keçi yarı insan formunda olmasına rağmen, Silenus daha çok at özellikleri taşımakta ve bu özelliği ile diğer satirlerden ayrılmaktadır. Bunun yanında Silenus, şarap tanrısı Dionysos’un öğretmenidir ve sürekli şarap içtiği için ağzı yüzü köpüklü ve salyalı dolaşmaktadır. Cinse ait türlerin büyük bölümünde viskozite görülmekte ve bu nedenle doğrudan şarap tanrısı ile bir bağ kurulduğu düşünülmektedir. Ayrıca Silenus’un orman tanrısı olması ve Silene türlerinin genellikle ormanlık alanlarda görülmesi nedeniyle bir bağ kurulması da mümkündür. Epitet Latince Galya anlamına gelir ve açık bir şekilde türün tip yerine işaret eder. Özgün tanımda bu “Habitat in Gallia” olarak belirtilmiştir.
Genellikle 10 ila 40 cm büyüyebilen, kazık köklü ve tek yıllık bir bitkidir. Gövde genellikle dik ve sıklıkla dallıdır. Yapraklar mızraksı ya da kaşıksı ve 3,5 cm uzunluğundadır. Çiçekler bazen yaprak koltuklarında bazen de gövdenin tepesinde görülür.
Çanak tüpsü biçimli olup on adet yeşil ya da mor kırmızı damar sergiler ve meyve zamanı genişlemektedir. Uzun tüylerle kaplıdır. Beş adet beyaz, pembe ya da beyaz pembe taç yaprak görülür. Tabanlarında küçük bir uzantı vardır.
Çanak 10 damarlıdır. Kapsül yumurtamsı koniktir. Tohumlar minik, gri ila siyah renkli ve sivilcelidir. Dilimizde serçe çiçeği adı ile bilinmektedir.