Silene coronaria (Rana nakıl)

Tanımı

Genellikle 40 ila 100 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Gövde birden fazla, dik, ıraksı dallı ve grimsi beyaz tüylüdür. Alt yapraklar ters mızraksı kaşıksı, 5 ila 10 cm uzunluğunda ve 10 ila 25 mm genişliğindedir. Kenarları düz, uçları sivri, sivri çıkıntılı ve beyaz tüylüdür. Gövde yaprakları 5 ila 10 arası çift halinde, sapsız, ipeksi grimsi beyaz tüylüdür. Sap 10 cm uzunluğundadır. Çanak 10 damarlıdır. Kapsül ters yumurtamsı eliptik ve mızraksı dişlidir. Tohumlar grimsi kahverengi ve böbrek biçimlidir. Dilimizde rana nakıl adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Silene coronaria doğal olarak Orta Asya ile Avrupa arasındaki bölgede yayılış gösterir. Ancak süs bitkisi değeri nedeniyle günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır. Ormanlık alanlar, alpin çayırlar ve dere kenarlarında görülen bitki umumiyetle haziran ve eylül ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1300 metreye kadar olan rakımlarda Kandıra ve Gölcük ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler

Etimoloji

Cins adını Satir Silenus’tan almıştır. Satirlerin yarı keçi yarı insan formunda olmasına rağmen, Silenus daha çok at özellikleri taşımakta ve bu özelliği ile diğer satirlerden ayrılmaktadır. Bunun yanında Silenus, şarap tanrısı Dionysos’un öğretmenidir. Cinse ait türlerin büyük bölümünde viskozite görülmektedir. Bu nedenle doğrudan şarap tanrısı ile bir bağ kurulduğu düşünülmektedir. Ayrıca Silenus’un orman tanrısı olması ve Silene türlerinin genellikle ormanlık alanlarda görülmesi nedeniyle bir bağ kurulması da mümkündür. Türkçe yaygın adı olan nakıl kelimesi Anadolu’da dal üzerine dizili kiraz meyveleri için kullanılmaktadır. Bazı Silene türlerinin çiçekleri bu alegoriye izin verir biçimdedir. Aynı kelime Arapçada hurma ağacı anlamını verir. Epitet Latince taç için anlamına gelir ve bu bağlamda türün Antikçağda taç yapımında kullanılmasına işaret eder.