Nasıl tanırım?
Karşılıklı mızraksı yaprakları, dik gövdeleri ve sürgün uçlarında sık bir salkım oluşturan parlak kırmızı, derin iki parçalı taç yapraklı çiçekleri ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Bahçe, mezarlık
Statü
Egzotik
Çiçeklenme
Haziran – Ağustos
Arazi notu
24 Haziran 2026 • İzmit • 110 m • Bahçe
Malta haçı, içbükey dörtgenin V veya ok ucu şeklinde, dik açıyla birleştiği ve iki ucunun simetrik olarak dışa doğru baktığı bir haç sembolüdür ve bir dizi Hristiyan tarikatı tarafından kullanılmıştır. Bitkinin çiçekleri (haçın aksine beş parçalı olsa da) bu haçı andırmaktadır.
İngiltere’deki Redmaids’ High School, forma rengini bu bitkiden almıştır.
Türkçe yaygın adı olan nakıl kelimesi Anadolu’da dal üzerine dizili kiraz meyveleri için kullanılmaktadır. Bazı Silene türlerinin çiçekleri bu alegoriye izin verir biçimdedir. Aynı kelime Arapçada hurma ağacı anlamını verir.
Saponin içerdiği için tüketime uygun değildir ve aşırı tüketimi sorunlara yol açabilir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adını Satir Silenus’tan almıştır. Satirlerin yarı keçi yarı insan formunda olmasına rağmen, Silenus daha çok at özellikleri taşımakta ve bu özelliği ile diğer satirlerden ayrılmaktadır. Bunun yanında Silenus, şarap tanrısı Dionysos’un öğretmenidir ve sürekli şarap içtiği için ağzı yüzü köpüklü ve salyalı dolaşmaktadır. Cinse ait türlerin büyük bölümünde viskozite görülmekte ve bu nedenle doğrudan şarap tanrısı ile bir bağ kurulduğu düşünülmektedir. Ayrıca Silenus’un orman tanrısı olması ve Silene türlerinin genellikle ormanlık alanlarda görülmesi nedeniyle bir bağ kurulması da mümkündür. Epitet Latince Kadıköy, İstanbul anlamına gelir. Kalkedon, Roma’nın Bitinya eyaleti sınırları içinde kalan bir liman şehri idi. Öte yandan bitki Türkiye’de doğal olarak bulunmaz. Olasılıkla Avrupa bitkiyi Türkiye’den getirilen örneklerle tanımıştır. Her ne kadar tanımlandığında doğal yayılış alanı biliniyor olsa da bitki Avrupa’da Flos constantinopolitanus adıyla bilinmekteydi.
Rizomlu çok yıllık bir bitkidir. Rizomlar kalın ve dallıdır. Gövdeler dik, birkaç dallı 50 ila 100 cm uzunluğunda ve kıllıdır. Yapraklar tabanda yuvarlaktır. Aya mızraksı ila yumurtamsı, 5 ila 12 cm uzunluğunda, 2 ila 6 cm genişliğinde, sivri uçlu, iki yüzeyinde de seyrek biçimde pürüzlü havlı ve abaksiyal kenar ile orta damar boyunca pürüzlü kirpiklidir. Tabandaki yapraklar geniş biçimde kaşıksıdır. Çiçek durumu terminal yaprak çiftinin arasında topbaş halinde, 10 ila 50 adet çiçekli, sıkı ve bırahtelidir. Bırahteler mızraksı, otsu ve kirpiklidir. Çiçekler sapsız veya neredeyse sapsız ve 1 ila 1,5 cm çapındadır.
Çanak 10 damarlı, çiçek zamanı dar ve tüpsü, meyve zamanı çomaksı, 12 ila 17 mm uzunluğunda, kenarları dişli, lobları üçgensi mızraksı ve kaba kıllıdır. Taç yapraklar kırmızı, zaman zaman beyaz ya da pembe renkli, pençeli, aya yayılıcı, ters yumurtamsı, derince 2 loblu, 6 ila 11 mm uzunluğunda ve çanaktan kısadır. Ercikler çanakla eşit uzunluktadır.
Tepecikler 5 adet ve çanakla eşit uzunluktadır. Kapsül yumurtamsı, 8 ila 10 mm uzunluğunda ve 5 diş tarafından açılmaktadır. Tohumlar koyu kırmızımsı kahverengi, böbreksi yuvarlak ve 0,7 ila 1 mm çapındadır. Dilimizde malta haçı ve kudüs haçı adlarıyla bilinmektedir.