Scleranthus annuus (Kınavel)

Tanımı

Genellikle 5 ila 15 cm büyüyebilen bir bitkidir. Uzun bir kazık köke sahiptir. Gövdeler yatık ila dik ve çok dallıdır. Yapraklar iğne benzeri ya da keskin ve sivri uçlu şeritsidir. Yapraklar sapsız, gövdede karşılıklı dizilişli, tabanda ise kaynaşıktır. Çiçekler çift ya da en çok beş çiçekten oluşan salkımlar halindedir. Taç yaprak görülmemektedir, çan şeklinde yeşil ve taç yaprak biçiminde çanak yaprakları vardır. Çiçekler erseliktir. Sonbaharda filizlenen tohumlar yaz ayında çiçek açar ve yaz sonunda ölmüş olurlar. Bahar aylarında filizlenen tohumlar ise ilk yıl çiçek açmayıp sonraki yıl çiçek açarlar. Kendi kendine tozlanmaktadır. Dilimizde kınavel adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Kuzey Afrika, Avrupa ve Asya’da yayılış gösterir ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır. Taşlık bölgeler ve ormanlık alanlarda görülen bitki umumiyetle mayıs ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi 1000 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ve Kartepe ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Alttürler | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca sert çiçekli anlamına gelir ve bu bağlamda çiçek örtüsünün dokusuna işaret eder. Cinsin Türkçe adı olan kınavel kelimesi cinsin önceki adı olan Knavel’den türetilmiş gibi gözükmektedir. Knavel kelimesi, küçük farklarla da olsa cinsin Avrupa dillerindeki yaygın adıdır. Epitet Latince tek yıllık anlamına gelir. Bu terim, bitkinin tohumdan yetiştiği yıl çiçek açıp meyve verdikten sonra ölmesini ifade etmektedir. Basitçe bitkinin yaşam döngüsü aynı yıl içinde gerçekleşmektedir. Bununla birlikte tür bazen iki yıllık döngüye sahip olabilir. Türü Scleranthus perennis türünden ayırt etmek için tercih edilmiştir.