Nasıl tanırım?
Kocaeli’nin doğal bitkisi olmayıp sadece mezarlıklar ve bahçelerde görmek mümkündür. Yapraksız sıkapa ucunda oluşan küresel, çok sayıda parlak kırmızı renkli çiçekten oluşan çiçek durumu, uzun dışarı taşan ercikleri ve geniş eliptik yaprakları ayırt edici özelliğidir.
Habitat
Mezarlık, bahçe
Statü
Egzotik
Çiçeklenme
Temmuz – Ağustos
Arazi notu
13 Temmuz 2026 • İzmit • 110 m • Bahçe
Cinsin çiçeklerinin kırmızı tonlarında olmasının yanısıra, soğanlarında da kırmızı noktalar bulunmaktadır.
Soğanları geleneksel olarak ateş, öksürük, yanık, su toplaması, uyuz ve yara tedavisinde kullanılmıştır.
Afrika’nın bazı bölgelerinde, soğanlarının balıkları sersemletme etkisi nedeniyle balık avlamak için kullanılmıştır. Yine Afrika’da zehirli etkisi nedeniyle okların ucuna sürülmüştür.
Bitki otçul hayvanlardan korunmak için lycorine gibi zehirli alkaloidler geliştirmiştir. Bu nedenle yaprak ve soğanı otçul hayvanlar için ölümcül derecede zehirlidir. Bu bitkiden uzak durulmalı ve hatta eldivensiz soğanı ile temas edilmemelidir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca görkemli şemsiye anlamına gelir. Cinsin küresel ve oldukça gösterişli çiçek durumlarına dikkat çekmektedir. Epitet Latince çok çiçekli demektir ve türün çiçek durumunun çok sayıda çiçek bulundurmasına işaret etmektedir.
15 ila 120 cm büyüyebilen rizomlu soğana sahip bir bitkidir. Yaprak sapları 5 ila 60 cm uzunluğunda sahte bir gövde oluşturmaktadır. Yapraklar mızraksı ila yumurtamsı, sivri ila sipsivri veya küt uçlu ve daralıcı ila yüreksi tabanlıdır. Yapraklar çiçek döneminde veya sonrası belirmektedir. Sıkapa 12 ila 75 cm uzunluğundadır.
Sahte gövde ve sıkapa sıklıkla kahverengi kırmızı ila menekşe renkli beneklere sahiptir. İnvolukral bırahteler sarkık ve erkenden solmakta, mızraksı ila şeritsi, 6 cm uzunluğunda, 1,5 cm genişliğinde ve renksiz ya da kırmızı bezelidir. Çiçek durumu yarı küresel ila küresel ve 10 ila 200 adet çiçeklidir. Çiçek sapı 1,5 ila 4,5 cm uzunluğundadır.
Çiçek örtüsü, iplikçik ve boyuncuk parlak kırmızı renklidir ancak çiçek örtüsü sıklıkla iplikçikten daha soluktur. Çiçek örtüsü tüpü silindirik, 0,4 ila 2,6 cm uzunluğunda, bölümleri yayılıcı, şeritsi, 1,2 ila 3,5 cm uzunluğunda, 0,5 ila 5 mm genişliğinde ve 3 damarlıdır. İplikçik ipliksi ve 1,5 ila 4,2 cm uzunluğundadır. Başçık 1 ila 3 mm uzunluğunda ve kırmızı ya da sarı renklidir. Meyve 0,5 ila 1 cm çapındadır. Dilimizde kan zambağı adıyla bilinmektedir.