Salvia miltiorrhiza (Danşen)

Tanımı

Genellikle 40 ila 80 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Kazık kök kalın, etli ve parlak kırmızı kabukludur. Gövde dik, ülgerli ve çok dallıdır. Yapraklar basit ila tek teleksidir. Sapı 1,3 ila 7,5 cm uzunluğunda ve yoğun biçimde ülgerlidir. Yaprakçıklar 3 ila 5 adet, 1,5 ila 8 cm uzunluğunda, 1 ila 4 cm genişliğinde, yuvarlak ila geniş biçimde mızraksı, cılız tüylü, dişli kenarlı ve sivri ila sipsivri uçludur. Çiçek durumu yoğun biçimde ülgerli veya salgılı ülgerlidir. Çiçek halkaları 6 ila çok sayıda çiçekli, tabanda ıraksak, tepede küme halinde ve terminal veya koltuklardadır. Bırakte mızraksıdır. Çiçek sapı 3 ila 4 mm uzunluğundadır.

Çanak çansı, morumsu, 1 cm uzunluğunda, çiçeklenmeden sonra hafifçe şişkin, seyrek biçimde ülgerli ve kirpikli kenarlıdır. Üst dudak düz, üçgensi ve ucu 3 mukronattır. Alt dudak üsttekiyle neredeyse eşit ve 2 dişlidir. Taç mor mavi veya beyaz renkli, 2 ila 2,7 cm uzunluğunda ve salgılı havlıdır. Üst dudak oraksı, alt dudak daha kısa ve orta lobu iki lobcukludur. Boyuncuk oldukça aşkındır. Fındıkçık elipsoittir. Dilimizde danşen ve kırmızı adaçayı adları ile bilinmektedir.

Kalp şikayetlerinin tedavisinde yaygın bir ünü olmakla birlikte etkisi henüz kanıtlanmamıştır. Çin geleneksel tıbbında kalp ve dolaşım sorunlarının tedavisinde kullanılmıştır. Kök, adaptojen, değiştirici, antikolesterolemik, antiromatizmal, antiseptik, spazm giderici, büzücü, adet düzenleyici, hepatik, yatıştırıcı, tonik ve yara iyileştiricidir. Koroner kalp hastalığı, dolaşım bozukluğu, çarpıntı, sinirlilik, uykusuzluk, meme apseleri, mastit, ülserler, çıbanlar, yaralar, morluklar, adet sorunları ve doğum sonrası ağrıların tedavisinde kullanılmıştır.