Rumex tuberosus (Kuzukıkırdağı)

Tanımı

Genellikle 10 ila 80 cm büyüyebilen bir bitkidir. Kökler yumruludur. Gövde dik ya da yükselen biçimdedir. Alt yapraklar ok başlı, sivri ya da küt, gövde yaprakları ok başlı ve genellikle sivridir. İç çiçek örtüsü bölümleri yüreksi ya da dairesel ve 3 ila 8 mm çapında, fındıktan çok daha büyüktür. Dış çiçek örtüsü bölümleri meyve zamanı kıvrıktır. Genellikle iki evciklidir, erkek ve dişi çiçekler ayrı bitkilerde görülür. Dilimizde kuzukıkırdağı adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Akdeniz havzası ve Batı Asya’da yayılış gösterir. Yol kenarı, ormanlık alanlarda ve tarlalarda görülen bitki umumiyetle nisan ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Alttürler | Sinonimler

Etimoloji

Cins adı Latince kuzukulağı anlamına gelir. Muhtemelen Latince emmek anlamına gelen “rumo” kelimesinden türemiştir. Yaprakları emilerek susuzluk giderici olarak kullanılır. Cinsin Türkçe adı olan labadanın Theophrastus’un Rumex patientia’yı tanımlamak için kullandığı lapathos (λάπαθος) kelimesinden gelmesi muhtemeldir. Epitet Latince yumrulu anlamına gelir ve açık bir şekilde türün köklerinin yumrulu olmasına işaret eder. İkili adlandırmadan önceki adları “Acetosa tuberosa radice” ve “Oxalis tuberosa”dır.

Kullanımı

Salata yapımında kullanılmıştır. Ayrıca yüksek oranda oksalik asit içerir. Yüksek oranda tüketilmesinin kalsiyum gibi birçok mineralin eksikliğine neden olabileceği rapor edilmiştir. Romatizma, artrit, gut, böbrek taşı veya aşırı asitlik eğilimi olanlar uzak durmalıdır.