Rhagadiolus edulis (Çatlak çanak)

Tanımı

Halihazırda Türkçe kaynaklarda Rhagadiolus stellatus‘un sinonimi olarak gösterilmektedir. Genellikle 7 ila 40 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Genellikle dallı, dik ya da yayılıcı bir bitkidir. Tamamı seyrekçe tüylüdür. Yapraklar 25 ila 140 mm uzunluğunda ve 10 ila 70 mm genişliğinde, çoğunlukla dikdörtgensi ters yumurtamsıdır. Dilsi çiçekler involukrumda daha uzundur. Dıştaki kapçık yıldızsı yayık, filari 10 ila 17 mm uzunluğunda, tüysüz, kıllı havlıdır. Sorguç görülmemektedir. Dış filariler 5, iç filariler 5 ila 8 arası sayıdadır. Meyve zamanı kancalı olurlar. Yaprkların lirsi bölünmüş ve filarilerin çıplak olması ile Rhagadiolus stellatus türünden ayırt edilmektedir. Yaprakları salatalara eklenmiştir. Ayrıca sebzeli hamur işlerinde kullanılmıştır. Baharda toplanan yaprakları kaynatılarak sedef hastalığında etkilenen bölgelere uygulanmıştır. Dilimizde çatlakçanak adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir. Kayalık bölgeler, orman açıklıkları ve yol kenarında görülen bitki umumiyetle mart ve mayıs ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1500 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca minik çatlak anlamına gelir ve bu bağlamda filarileri çevreleyen kenar boşluklarına işaret eder. Cinsin Türkçe adı olan çatlakçanak da bu yapıya işaret eder. Epitet Latince yenilebilir anlamına gelir ve türün yenilebilir meyvelerine işaret eder.