Polycarpon tetraphyllum (Kırkinciotu)

Tanımı

Genellikle 15 cm büyüyebilen tek ya da kısa ömürlü çok yıllık bir bitkidir. Gövde ince, kısa ve çok dallıdır. Yapraklar genellikle 4 adet halkavi biçimde dizilişli, ters yumurtamsı ila kaşıksı, kısaca saplı ve tüysüzdür. Çiçek kurulu genellikle çok dallıdır. Çiçekler beyaz renkli, küçük, çok sayıda ve gövdelerin ucundadır. Çanak yapraklar yeşil renklidir ve 1,5 ila 2,3 mm uzunluğundadır. Taç yapraklar derin girintilidir. 3 ila 5 arası ercik görülmektedir. Kulakçık yumurtamsıdır. Ercik 3 ya da 5 adettir. Kapsül yuvarlaktır. Tohumlar genellikle 0,5 mmden daha küçüktür. Dilimizde kırkinci otu adı ile bilinmektedir.

1. Yapraklar mor bezeli değil; çiçek durumu gevşek, yayılıcı, çok sayıda belirgin dallı; çanak yapraklar çoğunlukla 2 mm’den kısa, sıklıkla iç bölgelerde tetraphyllum

1. Yapraklar sıklıkla mor bezeli; çiçek durumu sıkı, birkaç çiçekli, genellikle belirgin dallar yok; çanak yapraklar çoğunlukla 2 mm’den uzun, sıklıkla deniz kenarında diphyllum

Gözlem bilgileri

Polycarpon tetraphyllum doğal olarak Avrupa’da yayılış gösterir ancak günümüzde Amerika ve Avustralya kıtalarına da dağılmıştır. Kayalık, tahrip edilmiş araziler ve yol kenarında görülen bitki umumiyetle mart ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1000 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Alttürler | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca çok meyveli anlamına gelir. Cinsin çok sayıda çiçek ve doğallıkla çok sayıda meyve üretmesine işaret eder. Türkçe adı olan kırkinciotu ile ilgili detaya ulaşamadık. Bitkiler tabana yatık bir haldedir ve yukarı bakan çok sayıda kapsül görülmektedir. Zaten bilimsel adı da buna işaret eder. Kırk kelimesi ile poly, inci kelimesi ile de carpon karşılanmış olabilir. Epitet Latince dört yapraklı anlamına gelir. Türün karakteristik biçimde halkavi dizilişli dört yaprağına işaret eder. Özgün tanımda bu “Mollugo foliis quaternis obovatis” olarak belirtilmiştir.