Nasıl tanırım?
Köşeli dallı gövdesi, düzensiz dişli geniş yaprakları, kahverengi-mor merkezli sarı çiçekleri ve şişkin kâğıtsı çanak içinde gelişen iri yeşil meyveleri ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Bozuk arazi, yol kenarı, tarla
Statü
Doğallaşmış
Çiçeklenme
Mayıs – Ağustos
Arazi notu
16 Eylül 2023 • İzmit • 230 m • Tarla
Domatesten daha önce kültüre alınmış olup Maya ve Aztek kültürlerinin önemli bir parçasıydı. Erken dönemde daha ekşi iken zamanla tatlılaşır. Her iki dönemde de hasat edilerek tüketilmiştir.
Aztek dilinde tomatl olan adı Avrupalılar tarafından yanlışlıkla domatese verilmiştir. Bu yüzden orijinal domates olan tomatillo, Meksika yeşil domatesi olarak bilinmektedir.
Meyve çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir. Domates ikamesi olarak kullanılabilir. Meyvesinin suyu gözleri yıkamak için kullanılmıştır. Öksürük, boğaz ağrısı, sindirim sorunları, ateş düşürücü, kulak ağrısı ve saç dökülmesi için başvurulmuştur.
Salsa Verde sosunun ana malzemesidir.
Olgun meyveleri hariç bütün parçaları zehirlidir.
Meyvenin üzerinde yapışkan ve hafif sabunsu bir tabaka bulunmaktadır ve bu bitkinin meyveyi böceklere ve mantar hastalıklarına karşı korumak için ürettiği kimyasal bir silahtır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca mesane anlamına gelir. Meyve yapısına işaret eder ve bu nedenle mesane ile ilgili sorunların tedavisinde kullanılırdı. Epitet Latince Philadelphia, ABD anlamına gelir. Şehir türün doğal yayılış alanında yoktur ancak olasılıkla buradan toplanan bir örnekten tanımlanmıştır.
Genellikle 20 ila 150 cm boylanabilen, dik ila yayılıcı ve tek yıllık bir bitkidir. Gövde dallı, tüysüzce ya da seyrekçe havlıdır. Yapraklar mızraksı ila yumurtamsı mızraksı, uçları sivri ya da küt, tabanda eğik, yaprak ayası 2 ila 6 cm uzunluğunda, kenarları dişlidir.
Yaprak sapı 3 ila 8 cm uzunluğunda ve yoğun biçimde havlıdır. Çanak çiçek zamanı 3 ila 4 mm uzunluğunda, lobları üçgensi, uçları küt ya da sivri iken meyve zamanı küresel, 2 ila 3 cm çapında, zarsı, yeşil renkli, tabanda yuvarlaktır.
Çiçek çan biçimli, 5 ila 7 mm uzunluğunda, sarı renkli ve tabanda mor noktalıdır. Meyve yeşil ya da mor renkli ve yapışkandır. Dilimizde tomatillo ve pırıp adları ile bilinmektedir.