Nasıl tanırım?
Yaz aylarında sulak alanlarda, yıldızı andıran süt beyazı çiçeklere ve uzun çiçek saplarına sahip bir geofit gördüyseniz, aradığınız bitki bu olabilir. Öte yandan Ornithogalum cinsi, birbirine yakın çok sayıda taksonu içerir. Aynı bölgede aynı dönemde birden fazla Ornithogalum türünün de bulunması mümkündür. Bu nedenle ayırt edici karakterlere dikkat edilmelidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Çalılık, orman açıklıkları, sulak alanlar
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Nisan – Temmuz
Arazi notu
03 Temmuz 2023 • Gebze • 220 m • Sulak alan
Ornithogalum cinsi, çiçeklerinin altı köşeli, saf beyaz renkli ve belirgin yıldız şeklinde olması nedeniyle İsa’nın doğumunu müjdeleyen Beytüllahim Yıldızı’na benzetilmiştir. Dilimizde de ak yıldız adıyla bilinmektedir.
Hayvanlarda görülen aşırı tükürük salgısı, Ornithogalum türleriyle ilişkili zehirlenmelerin yaygın belirtilerinden biridir. Bitkinin bazı bölgelerde tükürük otu olarak adlandırılması da bu belirtiye dayanmaktadır.
Bu takson Türkiye endemiğidir. Bu nedenle toplamaktan ve bulunduğu yeri tahrip etmekten kaçının.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca kuş sütü anlamına gelir. Olasılıkla çiçeklerin saf beyaz rengine işaret etmektedir. Bazı türlerde ise çiçekler kuş pisliğini andırır. Epitet ise Latince Karadeniz anlamına gelir. Açık bir şekilde türün yayılış gösterdiği floral bölgeye dikkat çekmektedir.
Genellikle 45 cm büyüyebilen bir bitkidir. Soğan yumurtamsı, 2,5 cm uzunluğunda, 1,5 cm genişliğinde, gömlek kahverengi ve soğancıklıdır. Yaprak 3 ila 5 adet, ipliksi, ortası beyaz şeritli, 22 ila 25 cm uzunluğunda, 0,1 ila 0,2 cm genişliğinde, sivri uçlu, çıplak ve sıkapa ile aynı uzunlukta ya da daha uzundur. Sıkapa 10 ila 20 cm uzunluğunda ve çıplaktır.
Çiçek durumu gevşek, 1,5 ila 7 cm uzunluğunda ve 5 ila 20 adet çiçeklidir. Bırahte mızraksı, saydam ve sipsivri uçludur. Yumurtalık dikdörtgensi, 6 mm uzunluğunda, 3,5 mm genişliğinde, kanatsız ve sarımsı yeşil renklidir.
Kapsül ters şişemsi ya da ters yumurtamsı dikdörtgensi, 15 mm uzunluğunda, 8 mm genişliğinde, kanatsız, tabanda daralıcı, sapı 5 ila 9 cm uzunluğunda ve kalınlaşmıştır. Tohum 1,5 mm çapında, yumurtamsı ve siyah renklidir. Dilimizde kaba sasal adı ile bilinmektedir.