Tanımı
Genellikle 20 ila 65 cm büyüyebilen kıllı bir çalıdır. Dallar gövde başına 10 çifte kadar ve 13 cm uzunluğundadır. Yapraklar saplı ila neredeyse sapsız, yüreksi, yumurtamsı veya eliptik, 3 ila 22 mm uzunluğunda, 2 ila 19 mm genişliğinde, sivri ya da sipsivri uçlu, testere dişçikli ya da düz kenarlı ve alt yüzeyde damarlar belirgindir. Başakçıklar yalancı şemsiyelerde, 3 ila 17 mm uzunluğunda ve 4 mm genişliğindedir. Bırahteler ters yumurtamsı ya da eliptik, 2 ila 5 mm uzunluğunda, 1,5 ila 4 mm genişliğinde, küt ila sipsivri uçlu ve düz veya dişli kenarlıdır. Çanak 2 ila 3 mm uzunluğundadır. Taç beyaz renkli ve 3 ila 7 mm uzunluğundadır. Dilimizde bilyalı kekik adıyla bilinmektedir.
Gözlem bilgileri
Origanum onites doğal olarak Türkiye ve Yunanistan’da yayılış gösterir.🔗 Kayalık yamaçlarda görülen bitki umumiyetle nisan ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1400 metreye kadar olan rakımlarda Kandıra ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca dağ parıltısı anlamına gelir. Bitkinin dağların yüceliğini yansıtmasına işaret eder. Diğer bir yorum ise yine Antik Yunanca dağ neşesi anlamına geldiğini öne sürer. Buna göre atıf, bitkilerin dağların yamaçlarında yoğun bir şekilde çiçek açmalarının dağları güzel göstermesi ile alakalıdır. Epitet Antik Yunanca eşeğe ait anlamına gelmektedir. Kolofonlu Nicander, bir şiirinde özellikle eşekler tarafından yenildiğini belirtmiştir.
Kullanımı
Yapraklar çiğ ya da pişirilerek yenilmektedir. Ayrıca salata ve çeşitli yemeklere çeşni olarak eklenmektedir. Taze ya da kurutulmuş yapraklarının çayı yapılmaktadır. Yaprakları ve çiçekli sapları antiseptik, spazm giderici, gaz giderici, safra söktürücü, terletici, adet düzenleyici, balgam söktürücü, uyarıcı, mide rahatlatıcı ve hafif toniktir.
Fotoğrafları
