Ophrys fusca (Kedi gözü)

Tanımı

5 ila 40 cm büyüyebilen bir bitkidir. Yapraklar tabanda, 3 ila 4 arası sayıda, genişçe mızraksı ila yumurtamsıdır. Çiçek kurulu başak formundadır ve 2 ila 8 arası sayıda çiçek bulundurur. Çanak yapraklar genişçe dikdörtgensi, sırt hafifçe kukuletalı, yanallar yayılıcı ve yeşil ila sarımsı yeşil renklidir. Sırttaki çanak yaprak kayık biçiminde, içe kıvrık ve tabandan sütuna neredeyse paraleldir. Taç yapraklar şeritsi, küt uçlu, sıklıkla kırmızı ya da kahverengi bezeli, 4 ila 12 mm uzunluğnda, 1 ila 4 mm genişliğinde, çıplak ve yayılıcı ila eğimlidir.

Dudak kahverengi zemin renkli, bazen sarı veya sarımsı yeşil kenarlı, düz ya da hafifçe içbükey, tabanda kamamsı, kenarları daima geriye kıvrık, tabanda belirgin bir şekilde uzunlamasına çatlaklı, 7 ila 26 mm uzunluğunda, 5 ila 21 mm genişliğinde, özellikle kenarlara doğru kadifemsi ve 3 lobludur. Orta lob yanal loblardan belirgin biçimde uzun, çentikli ya da iki loblu kahverengimsi mor renkli ve kadifemsidir. Sütun yuvarlaktır ve tabana doğru daralmaz. Tek çiçek 10.000’in üzerinde tohum üretebilir. Andrena arıları tarafından tozlanır ve erkekleri çekebilmek için dişi arıların görünümlerini taklit etmesinin yanı sıra kokularını da yayar. Dilimizde kedi gözü adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Ophrys fusca Akdeniz’e kıyısı olan ülkelerde doğal olarak yayılış gösterir. Çalılık, makilik, ormanlık alan sınırı ve çayırlarda görülmektedir. Umumiyetle mart ve nisan ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 300 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ve Gebze ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Alttürler | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Yunanca kaş anlamına gelir. Çiçeklerin kenarları belirgin biçimde tüylüdür. Diğer görüş ise Roma uygarlığında kadınların kaşlarını karartmak için bu bitkileri kullanmaları ile ilgilidir. Plinius, bitkileri Roma’da kadınların kaşlarını karartmak için kullandıklarını yazar. Epitet Latince koyu renkli anlamına gelir. Çiçek rengine işaret eder.