Misopates orontium (Asi balıkağzı)

Tanımı

Genellikle 10 ila 40 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövde dik ya da yükselici , basit ya da dallı ve birkaç adettir. Bunlar sadece alt bölümde dallıdır ve bazen de sadece yüzeye oldukça yakın dallıdır. Gövde başta tüysüzdür ancak zamanla üst bölümde (meyve ve çiçeklere yakın) salgılı tüylü olur. Yapraklar kısa saplı, şeritsi, tüysüzdür. Ana gövdedeki yapraklar daha büyük, 50 mm uzunluğunda ve 4 mm genişliğinde; dallardaki yapraklar ise 20 mm uzunluğunda ve 2 mm genişliğindedir. Çiçekler küçük, beyazımsı pembe ya da pembe mor renkli, tek başına, 6 mm çapındadır. Bunlar neredeyse sapsız ve almaşlı dizilişli gevşek salkım halindedir. Beş adet şeritsi çanak yaprak vardır ve bunlar eşit değildir. Kapsül yumurtamsı, 7 ila 8 mm uzunluğunda, salgılı havlı ve yeşil renklidir. Tohumlar grimsi kahverengi, 1 mm uzunluğunda ve 0,5 mm genişliğindedir. Dilimizde asi balıkağzı adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Misopates orontium doğal olarak Akdeniz havzası, Doğu Avrupa ve Batı Afrika ile Hindistan arasında kalan bölgede yayılış gösterir. Makilik, kayalık yamaçlar ve yol kenarında görülmektedir. Umumiyetle mart ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 700 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca açılmak için isteksiz anlamına gelir. Kapsülün kendi kendine açılmamasına işaret eder. İlk defa Dioscorides tarafından kullanılmıştır. Cinsin adı ile diğer rivayet yine Antik Yunanca kaynaklı, adımdan nefret anlamına geliyor ve bu güzel bitkiyi çiğnemenin nefret edilecek bir şey olduğuna işaret eder. Epitet Antik Yunanca Orontes anlamına gelir ve bu bağlamda türün yayılış bölgesine işaret eder. Asi nehrinin antik çağdaki adıdır ve ilk defa Galen tarafından kullanılmıştır. Bitki için önerilen asi balıkağzındaki asi kelimesi de -anlaşılan- buradan gelmektedir.