Nasıl tanırım?
Sıkapaların tekrarlayan şekilde çatallanmış kısır dallarının ve çiçek saplarının şeffaf kenarının olmaması; yaprakların derimsi, belirgin yanal damarlı ve başakçıkların küme halinde olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Deniz kenarı, tuzcul alan
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mayıs – Ekim
Arazi notu
23 Mayıs 2021 • Kandıra • 2 m • Kayalık
Kağıt gibi ince ve renkli çanağı, canlılığını ve rengini uzun süre korur. Bu özelliği, onu hem taze hem de kuru çiçek buketleri için ideal bir bitki yapmaktadır.
Tohumlarını dağıtmak için döngele stratejisini kullanır. Çiçeklenme dönemi bittikten sonra bitkinin kuruyan üst kısmı, yuvarlak ve hafif bir kafes yapısı alır. Rüzgar şiddetlendiğinde bu kısım kökten kopar. Rüzgarla yuvarlanan bu top, döndükçe içindeki tohumu saçar.
Bozkır ekosistemlerinde toprağın üst katmanındaki tuz dengesini ayarlayarak, kendisinden sonra gelecek diğer bitki ve mikroorganizmaların yaşayabileceği mikroklimalar oluşturur. Bir nevi toprağın böbreği gibi çalışır.
Kökleri, anti-inflamatuar, antimikrobiyal, büzücü ve kanama durdurucu özellikleri nedeniyle önerilmiştir. Kökleri kaynatılarak elde edilen su, mide-bağırsak rahatsızlıkları, boğaz ağrısı ve farenjit gibi iltihabi durumlarda gargara olarak kullanılmıştır. Kökleri ayrıca deri tabaklama ve boyama işlemlerinde de kullanılmıştır.
Bu bitkiden elde edilen bal, kendine has koyu bir renge, hafif tuzlu-keskin bir aromaya sahiptir ve yüksek mineral içeriği nedeniyle Türkistan’da oldukça kıymetlidir.
Kış mevsiminde otoyollara dökülen tuzlar nedeniyle bu alanlarda da görülebilmektedir.
Bazı ülkelerde koruma altındadır.
Bu cinsin sınırları net değildir ve bu nedenle tür teşhisi çoğunlukla güçtür.
Fotoğrafları







Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca çayır anlamına gelir. Cinsin genellikle tuzcul çayırlarda görülmesine işaret eder. Tür 8 Ağustos 1709 – 20 Mayıs 1755 tarihleri arasında yaşamış Alman doğa bilimci Johann Georg Gmelin‘e adanmıştır.
Genellikle 30 ila 60 cm boylanabilen çok yıllık bir bitkidir. Yapraklar genişçe eliptik ila dikdörtgensi ters yumurtamsı, 10 ila 30 cm uzunluğunda ve 2 ila 8 cm genişliğinde, ucu küt, sivri çıkıntılı, saydam köşeden yoksun yaprak sapına doğru daralıcıdır. Sıkapa üst yarısında bileşik salkımlı ve nadiren tabana yakın bölümde dallıdır.
Başaklar sıkı ve terminal sıkapa dallarında küme halindedir. Başakçıklar 3 ila 4,5 mm uzunluğunda ve 2 ila 3 çiçeklidir. Dıştaki bırahte genişçe yumurtamsı, 1 ila 1,5 mm uzunluğunda, kenarı genişçe saydamdır.
Çanak ters koniksi, 2 ila 3 mm uzunluğunda ve tüpü yoğun biçimde cılız tüylüdür. Taç yapraklar mavimsi menekşe renklidir. Dilimizde çardaksüpürgesi adı ile bilinmektedir.