Lathyrus sativus

Mürdümük


Anahtar kelimeler: Yenilebilir bitkiTıbbi bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Bakla takımı › Baklagiller › Mürdümük › Mürdümük

Dağılımı

Bitki doğal olarak Avrupa, Asya ve Afrika’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

60 cm büyüyebilir. Gövde çok dallı, ince ve dört köşelidir. Çiçekler mavi, kırmızı, mor, pembe ya da beyaz olabilir. On ercik görülür, dokuzu kaynaşıkken biri serbesttir. Yumurtalık; çanak yaprak, taç yaprak ve erciklerin üzerinde konuşludur. Yapraklar teleksi ve karşılıklı dizilişlidir. Yaprakçıklar sapsız, şeritsi mızraksıdır. Çiçekler erseliktir. Ilık suda yirmi dört saat bekletilen tohumlar bahar mevsiminde ekilir.

Gözlem

Tarla, çayır ve sulak alanların civarında görülür. İzmit ilçesinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Mürdümük, Ak burçak, İmirdik, Külür, Müdürmük, Mürdük, Mürdüme, Mürdümek.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “çok tutkulu” anlamına gelir. İlk defa Theophrastus tarafından kullanılmıştır ve cinse bağlı bazı türlerin afrodizyak oldukların yönündeki inanışa işaret eder. Cinsin Türkçe adı “mürdümük” Farsça kökenlidir ve olasılıkla mercimek için kullanılmıştır. Bu kelime ayrıca Farsçada gözbebeği anlamına gelir, mercimek tohumları ile gözbebeği arasında yüzeysel bir benzerlik mevcuttur. Tür adı Latince “ekilen” anlamına gelir. İlkçağdan itibaren insan eliyle yaygın bir biçimde yetiştirilen bitkiler için tercih edilen bir epitettir. İkili adlandırma öncesi adı “Lathyrus sativus, flore fructuque caeruleo”dur.

Mutfak

Olgunlaşmamış tohumlar bezelye gibi tüketilebilir. Olgun tohumlar pişirilerek tüketilir. Hayvan yemi olarak yoğun biçimde üretilir. Meyve ve sürgünler pişirilerek tüketilebilir.

Geleneksel tıp

Bağırsak hareketlerini arttırıcıdır. Tohumlarından elde edilen yağ şiddetli müshil etkisine sahiptir ve bu tehlikeli olabilir.

Dioscorides: Tüketildiğinde bağırsakları rahatsız eder ve baş ağrısına neden olur. Hayvanları yağlandırmak için haşlanarak verilir. Unu bağırsaklara iyi gelir ve idrar söktürücüdür.

Dikkat

Biliyor musunuz?

Kök sistemi sayesinde erozyon kontrolünde kullanılır.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 2: 730. 1753. L.

Yorum yazın