İçeriğe geç
Anasayfa » Impatiens balsamina (Kına çiçeği)

Impatiens balsamina (Kına çiçeği)

FLORA NICOMEDIAE • INDIA

Nasıl tanırım?

Dik ve etli gövdeli, almaşlı dizilişli dişli kenarlı mızraksı yaprakları, yaprak koltuklarında açan çeşitli renklerde mahmuzlu çiçekleri ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.

ALEMPlantae
TAKIMEricales
FAMİLYABalsaminaceae
CİNSImpatiens

Habitat

Bahçe, mezarlık

Statü

Egzotik

Çiçeklenme

Temmuz – Eylül

Arazi notu

24 Eylül 2023 • İzmit • 110 m • Mezarlık

Bilgi

Anavatanı olmamasına karşın Kore kültüründe kalıcı izler bırakmıştır. 1-) Bongseonhwa (봉선화) olarak bilinen gelenekte, kızlar, kına çiçeği yapraklarını ezip tırnaklarına sarar. İnanışa göre, bıraktığı turuncu leke ilk kar yağışına kadar kalırsa, kız gerçek aşkıyla evlenecektir. 2-) Goryeo Kralı Chungseon, Moğolistan’da sürgündeyken rüyasında parmaklarından kan damlayan bir kız görür. Uyandığında, tırnaklarını kına çiçeğiyle boyayan bir hizmetçi kız bulur. Kızın Goryeo’dan geldiğini ve memleket hasretiyle bu geleneği sürdürdüğünü öğrenince çok duygulanır. 3-) 1920’lerde Hong Nan-pa tarafından bestelenen Bongseonhwa, Japon işgali altındaki Kore’nin ulusal kederini ve vatan hasretini dile getiren bir ağıt olarak kuşaktan kuşağa aktarılmıştır.

Folklor

Çeşitli cilt sorunlarının tedavisinde kullanılmıştır. Yapraklarının suyu siğillere uygulanmış ve yılan ısırıklarına karşı başvurulmuştur. Çiçekleri lapa halinde yaralara uygulanır. Romatizma ve kırık vakalarında kullanılmıştır. Bitkinin özü saç uzatıcı olarak bilinmektedir. Bağırsak temizleyici, idrar söktürücü ve kusturucudur. Ayrıca eklem ağrılarını dindirmek için kullanılmıştır. Bunun yanında tohumları balgam söktürücüdür. Tohumları öğütülerek doğum esnasında kadınlara verilir.
Yaprak ve genç sürgünler pişirilerek tüketilmektedir. Tohumları çiğ ya da pişirilerek yenilmektedir. Aşırı tüketilmesi zararlıdır. Çiçeklerinden turuncu boya elde edilmiştir. Uzakdoğu’da tırnakları boyamak için kullanılmaktadır ancak boya kalıcıdır ve ortadan kaybolması için tırnakların büyümesi gerekmektedir.

Dikkat

Kendi kendini tozlaştırmayı önlemek için bir taktiği vardır: Çiçek ilk açtığında erkek evrededir, birkaç gün sonra polen keseleri düşer ve aynı çiçek dişi evreye geçerek tozlaşmaya hazır hale gelir.
Çiçeklerinden elde edilen boya tırnak boyamak (oje) için kullanılır, kına çiçeği adı da buradan gelir.


Fotoğrafları

Türkiye gözlemleri

ETİMOLOJİ

Cins adı Latince sabırsız anlamına gelir. Meyvelerin ufak bir dokunuşla dağılarak açılmasına atıftır. Epitet Latince aromatik yağ anlamına gelir. Aromatik yağ elde edilen bitkilerin genel adı olmakla birlikte özel olarak Impatiens cinsi için de kullanılır. İkili adlandırma öncesi adı “Balsamina femina”dır.

BİLİMSEL TANIM

Genellikle 20 ila 75 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövde dik, etli, dallı ya dalsız, kalın ve yumuşaktır. Yapraklar almaşlı dizilişli, mızraksı, darca eliptik ya da ters mızraksı, 2,5 ila 9 cm uzunluğunda, 1 ila 2,5 cm genişliğinde ve kenarları testere dişlidir.

Yaprak sapı 1 ila 3 cm uzunluğundadır. Çiçekler pembe, kırmızı, leylak ya da beyaz renkli ve 2,5 ila 5 cm çapındadır. Çiçek kurulu tek ya da yaprak koltuklarında 2 ila 3 arası sayıda demet halindedir. Çiçek sapı 2 ila 2,5 cm uzunluğunda ve yoğun biçimde havlıdır.

Ercik 5 adettir. Kapsül genişçe mekiksi, 1 ila 2 cm uzunluğunda ve yoğun biçimde kaba tüylüdür. Tohumlar siyah kahverengi ve küreseldir. Dilimizde kına çiçeği adı ile bilinmektedir.

Sitede yer alan bitkisel kullanım bilgileri yalnızca bilgilendirme ve kültürel aktarma amacı taşımaktadır. Herhangi bir bitkiyi tıbbi amaçla kullanmadan önce mutlaka bir hekime, eczacıya, fitoterapi konusunda eğitimli bir uzmana veya ilgili sağlık profesyoneline danışılması gerekmektedir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir