Diospyros kaki (Cennet hurması)

Tanımı

Genellikle 10 ila 25 metre büyüyebilen bir ağaçtır. Genç dallar yoğunca havlı ya da çıplaktır. Yapraklar eliptik, 6 ila 15 cm uzunluğunda, genişçe mızraksı, üst tarafları parlak koyu yeşil ve tüysüz, alt tarafları ise tüylüdür. Çiçekler 2 cm çapındadır. Dişi çiçekler kremsi sarı renklidir, erkek çiçekler ise pembe tonlarındadır. Çiçeklerin taç biçimli dört adet taç ve çanak yaprağı bulunmaktadır. Meyve sarı ila turuncu renkli, küresel ila yumurtamsı, girintili gövdeli, 2 ila 8,5 cm çapında, 8 bölümlü ve tüysüzcedir. Meyve yarım kilo ağırlığa ulaşabilir. Pürüzsüz, parlak, ince kabuklu ve sarı kırmızı turuncu arası renklerde olur. Her meyvede sekize kadar tohum görülebilir. Tohumlar koyu kahverengi renklidir. Dilimizde trabzon hurması, amme, japon hurması, cennet hurması ve akdeniz hurması adları ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Uzakdoğu’da yayılış gösterir ancak günümüzde dünyanın büyük bölümünde yetiştirilmektedir. Bahçeler ve yol kenarında görülen bitki umumiyetle mayıs ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1000 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca tanrı meyvesi anlamına gelir. Dilimizde de karşılığı olan cennet hurması aynı bağlantıya işaret eder ve cinsin meyvelerinin antikçağda ilahî kabul edilmesi ile ilgilidir. Epitet Japonca hurma anlamına gelir. Carl Peter Thunberg, türü literatüre alırken türün Japonya’da bilinen adını tercih etmiştir.

Kullanımı

A vitamini, tanin ve karbonhidrat bakımından zengindir. Meyvesi çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir. Meyve tam olgunlaştığında zengin bir tada sahip olur. Ayrıca meyveler çeşitli hamur işlerinde kullanılmaktadır. Yaprakları turşulara hoş bir tat katar. Bunun yanında tohumları kavrulup öğütülerek kahve olarak içilmektedir. Kültüre alınmış en eski meyve ağaçlarından biridir. Ham meyvenin özü cilt sıkılaştırıcıdır. Ahşabı dayanıklıdır.

Kalp damar, sindirim sistemi hastalıkları, bağışıklık sistemi sorunlarında başvurulmuştur. Gövde kabuğu kanama durdurucu ve büzücüdür. Meyvesi kabızlık ve hemoroit tedavisinde etkilidir. Meyvesi pişirilerek ishal vakalarında kullanılmıştır. Meyve suyu hipertansiyon tedavisinde önerilmiştir. İştah açıcıdır. Bunun yanında ham meyvenin suyu hipertansiyon tedavisinde etkilidir. Ayrıca çanakları hıçkırık gidericidir.