Coğrafi dağılım.
Cins Avrasya, Afrika ve Kuzey Amerika’ya özgüdür.
Impatiens walleriana ve Impatiens hawkeri, süs bitkisi olarak yalnızca ABD’de yılda 250 milyon dolarlık bir pazar oluşturmaktadır.
Himalayalar ve Güneydoğu Asya ailenin çeşitlilik merkezidir.
Asya ve Afrika’nın daha önce insan ayağı değmemiş ormanlarında her yıl çok sayıda yeni türü keşfedilmektedir.
Impatiens türlerinin tohumlarında, parinarik asit adı verilen, doğada nadir bulunan ve doğal olarak floresans özellik gösteren bir yağ asidi bulunmaktadır.
Antik Çin’de taç yaprakları oje olarak kullanılmıştır. Arı sokmaları, böcek ısırmaları ve ısırgan otları (Urtica) temas halinde kullanılır.
Tohumlar olgunlaştığında, kapsül çeperlerinde hidrolik gerilim birikir. Kapsüle en ufak bir dokunuşta, rüzgar değdiğinde veya bir hayvan çarptığında kapsül aniden ve şiddetle patlayarak içe doğru kıvrılarak tohumlarını metrelerce uzağa fırlatır.
Bazı türler zehirlidir ve tüketilmeleri ishal ve kusmaya neden olabilir.
1000 türü bulunan cinsin ülkemizde tek temsilcisi bulunmaktadır: Impatiens noli-tangere.
Çoğunlukla gövdeleri odunsu değil, son derece etli, sulu ve neredeyse yarı saydamdır. Bitki adeta içi su dolu bir boru ağı gibidir. Bu nedenle çoğu tür kuraklığa dayanıksızdır.
Himalayalar’dan Avrupa ve Amerika’ya süs bitkisi olarak götürülen Impatiens glandulifera, nehir kenarlarını hızla istila etmiş ve yerli bitkilerin güneşini keserek biyoçeşitliliğe darbe vurmuştur.
Impatiens (Camgüzeli) tek ya da çok yıllık sukulent otlardan oluşan bir cinstir. Gövde genellikle sukulent, nadiren odunsu ve çıplak ya da cılız tüylüdür. Yapraklar halkavi, karşılıklı ya da sarmal dizilişlidir. Çiçek durumu tek ve koltuklarda ya da talkım, salkım ya da şemsiye halinde terminaldir.
Çiçekler protandrik olup erkek çiçekler zamanla dişi haline gelmektedir. Ercikler beş adet olup yumurtalık üzerinde bir başlık oluşturur ancak erkek evre bitince bunlar düşer ve dişi evrenin başlamasıyla tepecik alıcı hale gelir. İki yanal çanak yaprak küçük, alttaki çanak yaprak ise taç yaprak benzeridir.
Mahmuz genellikle iyi gelişmiş ve düz ya da kavislidir. Meyve çıplak ya da cılız tüylü ve esnek biçimde açılıcı bir kapsüldür. Tohum pürüzsüz ya da sivilceli ya da buruşuk ve çıplak ya da cılız tüylüdür.
Kocaeli’ndeki türler
Impatiens balfourii (Fakir orkidesi) gölgeli bölgelerde yetişen ve yaz ortasından güz başına kadar ç…
Read More
Impatiens balsamina (Kına çiçeği) süs bitkisi olarak yetiştirilen ve bazı bölgelerde işgalci tür hal…
Read More
Impatiens walleriana (Camgüzeli) çiçekçilik ile bahçecilik endüstrileri tarafından cinsinin en çok y…
Read More